تاثیر حاشیه نشینی بر جوامع شهری: چالش ها و راهکارهای چندجانبه (نمونه موردی: محله قلعه ساختمان شهر مشهد)

پدیده حاشیه نشینی یکی از چالش های اساسی جوامع شهری در حال حاضر است. این پدیده ناشی از فرآیند های توسعه و رشد شهری، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، به وجود آمده است. افراد ساکن در این مناطق، عمدتا به دلیل وجود تبعیض، فقر، ناتوانی و بی سوادی از توسعه های مرکز شهر فاصله گرفته و به بخش های بیرونی کمتر توسعه یافته (و حتی توسعه نیافته) منتقل شده اند. این شرایط نه تنها برای افراد به صورت انفرادی، بلکه برای جامعه به طور کلی زیان آور است. حاشیه نشینی باعث افزایش نابرابری های اجتماعی، بالا رفتن نرخ جرم و جنایت، بروز تنش ها و ناهنجاری های اجتماعی و کاهش سطح سلامت و توسعه اقتصادی می شود. یکی از نمونه های برجسته حاشیه نشینی در ایران، محله قلعه ساختمان در شهر مشهد است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر حاشیه نشینی بر جوامع شهری، چالش های مختلفی از جمله اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی را مورد بررسی قرار داده است. با شناسایی عوامل موثر در پیدایش و توسعه حاشیه نشینی، راهکارهای چندجانبه و مبتنی بر تحقیقات برای مدیریت بهینه این پدیده مورد ارزیابی قرار گرفته است. روش تحقیق در این پژوهش به صورت توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی انجام شده است. این پژوهش با تاکید بر اهمیت رسیدگی به مسئله حاشیه نشینی، به تدوین سیاست ها و برنامه های عملی برای مدیریت این پدیده پرداخته است.

کلیدواژه ها:

حاشیه نشینی ، جوامع شهری ، توسعه شهری ، محله قلعه ساختمان ، مشهد