پویایی زادآوری طبیعی زیربنای حفظ تنوع و غنای گونه های درختی در جنگل

پایداری جنگل طبیعی وابسته به پویایی زادآوری طبیعی گونه های درختی و درختچه ای آن است . تحقق استقرار زادآوری طبیعی زیربنای حفظ تنوع و غنای گونه های درختی در جنگل بوده و موجبات پویایی و تداوم نسل را در جنگل فراهم می کند. در این راستا پژوهش حاضر به منظور شناخت وضعیت زادآوری طبیعی گونه های درختی و درختچه ای و نحوه استقرار آن در رویشگاههای جنگلی انجام شد. سه رویشگاه جنگلی با شرایط توپوگرافی یکسان (جهت شمالی و ارتفاع ۱۴۵۰ متر از سطح دریا) در منطقه جنگلی دالاب در شمال استان ایلام انتخاب شد. در هر رویشگاه پنج موقعیت استقرار زادآوری شامل زیر تاج درخت ، زیر تاج درختچه ، زیر و پناه بوته ، کنار سنگ و فضای بدون پوشش تعیین شد. در هر رویشگاه یک ترانسکت پایه در جهت عمود بر شیب دامنه پیاده و در امتداد آن موقعیت های استقرار زادآوری به صورت تصادفی انتخاب و برای هرکدام یک پلات ۱۵ مترمربعی دائمی پیاده شد. در هر پلات تعداد نهالها به تفکیک گونه شمارش شد. آماربرداری نهالها طی سه سال در فصل بهار انجام شد. نتایج نشان داد که سه گونه درختی بلوط ایرانی ، بنه و کیکم و سه گونه درختچه ای زالزالک ، ارژن و آلبالووحشی در منطقه مورد مطالعه وجود دارند. همچنین زادآوری گونه های بلوط، بنه ، کیکم و زالزالک در موقعیت های استقرار زادآوری یافت شد. بیشترین میزان زادآوری طبیعی متعلق به گونه بلوط ایرانی و بعد از آن متعلق به بنه بود و کمترین میزان زادآوری متعلق به کیکم بود. بیشترین میزان استقرار زادآوری طبیعی در زیر تاج درختان بود و کمترین میزان آن در فضای بدون پوشش یافت شد. نتیجه گیری شد که برای حفظ موجودی و تنوع گونه ای جنگل ، به تقویت زادآوری طبیعی گونه های درختی و درختچه ای منطقه توجه شود و احیای جنگل های بلوط طبق الگوی طبیعت انجام شود.

کلیدواژه ها:

احیای جنگل ، الگوی استقرار زادآوری طبیعی ، تنوع گونه ای ، جنگل های بلوط