تاثیر توپوگرافی بر ترکیب گونه ای و ساختار توده در جنگل های زاگرس مرکزی

این مطالعه در منطقه ای با مساحت ۲۴۰۰۰ هکتار در شهرستان های اردل و کیار، استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. هدف اصلی این مطالعه، ارزیابی ویژگی های شاخص های درختی و ساختاری جنگل ها در طول تغییرات توپوگرافی منطقه بود. نتایج نشان داد که توده های جنگلی در سطح قطعات نمونه، به خصوص در مورد قطر، تنوع ارتفاع و شاخص های یکنواختی، الگوهای نامنظم و ناهمگنی را نشان می دهند. اما در کل، تراکم و آمیختگی گونه های درختی در تمام جنگل ها بسیار یکنواخت بود. اثر شیب بر شاخص های درختی و توده ای به طور کلی معنی دار نبود، به جز شاخص تنوع ارتفاع که در جنگل های واقع در دامنه های با شیب تند، مقادیر بالاتری را نشان داد. همچنین، تغییرات در ارتفاع از سطح دریا و جهت جغرافیایی تاثیر معنی داری بر شاخص های درخت و جنگل نداشتند، به جز شاخص تنوع قطر درخت که تغییرات وابسته به ارتفاع از سطح دریا را نشان داد. گونه های درختی اصلی در تمام جنگل ها Quercus brantii و Pistacia atlantica بودند، اما حضور گونه های خاصی تحت تاثیر عوامل توپوگرافی قرار گرفتند، مانند Daphne mucronata منحصر به ارتفاعات بالا، دامنه ها و دشت های جنوبی، Fraxinus angustifolia محدود به ارتفاعات پایین تر و گونه های بادام وحشی محدود به دامنه ارتفاع خاصی بودند. نامنظمی و آشفتگی شدید این جنگل ها در مقیاس های کوچک و یکنواخت بودن ترکیب گونه های گیاهی و شاخص های ساختاری جنگل در مقیاس های بزرگ، این گونه تفسیر شد که قبل از آن که این جنگل ها تحت تاثیر تغییرات توپوگرافی قرار گرفته باشند، دستخوش فشارهای انسانی هستند.

کلیدواژه ها:

توپوگرافی ، ترکیب گونه ای ، ساختار توده ، جنگل های زاگرس