پرورش رفتار پایدار محیط زیستی: نقش سواد اگرواکولوژیک در شکل گیری رفتار تغذیه ای سالم

این پژوهش با بهره گیری از مفهوم سواد تغذیه ای و سواد اگرواکولوژیک و با استفاده از یک مدل باور سلامت، عوامل موثر بر رفتار تغذیه ای سالم را در ۱۵۴ نفر از معلمان و والدین در تهران مورد ارزیابی قرار داد. در این راستا، یک پرسش نامه ۶۰ سوالی در ۶ زیر مقیاس «دانش غذا و تغذیه»، «مهارت های کارکردی»، «مهارت های تعاملی»، «طرفداری»، «تحلیل انتقادی اطلاعات» و «مهارت خواندن برچسب مواد غذایی» طراحی و داده ها از طریق مصاحبه شخصی استخراج شد. نتایج با استفاده از نرم افزار AMOS و بهره گیری از مدل یابی معادلات ساختاری مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که از نظر سطح سواد غذا و تغذیه، ۹/۳ درصد از پاسخ دهندگان در گروه خوب، ۶۶/۳۷درصد در گروه متوسط و ۴۴/۵۸ درصد در گروه کم قرار گرفتند. بر اساس مفاهیم مدل باور سلامت، افراد پاسخ دهنده از سطح ادراک ذهنی قابل توجهی در خصوص رفتار تغذیه ای سالم برخوردار بودند. همچنین، این افراد تمایل بالایی به کسب آگاهی از جامعه و رسانه های اجتماعی موجود نشان دادند. بر اساس یافته های این پژوهش، مهم ترین عوامل محدودکننده در بروز رفتار تغذیه ای سالم سطح سواد اگرواکولوژیک و سپس سطح سواد غذا و تغذیه است. به طوری که بر اساس نتایج مدل به کار رفته در این پژوهش، با وجود نقش عوامل متعدد در بروز رفتار انسانی و پیچیدگی کنش افراد جامعه، سواد اگرواکولوژیک و سطح سواد غذا و تغذیه سهم قابل توجهی در بروز رفتار تغذیه ای نشان دادند. از این رو با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش می توان جهت ترویج رفتار تغذیه ای سالم در جامعه، بر ضرورت توجه به افزایش سطح سواد اگرواکولوژیک و نیز سواد غذا و تغذیه جامعه با گسترش برنامه های آموزشی مناسب تاکید نمود. نتایج این پژوهش بر ضرورت پیوند میان شناخت محیط زیست و کشاورزی پایدار برای کاهش شکاف میان ساختارهای تولید و مصرف غذای سالم اشاره دارد.

کلیدواژه ها:

رفتار تغذیه ای سالم ، مدل باور سلامت ، رفتار محیط زیستی ، سواد اگرواکولوژیک ، مدل یابی معادلات ساختاری