تخمین نرخ رسوب گذاری و ظرفیت ذخیره سازی مخزن سدها با استفاده از تصاویر ماهواره ای

مخازن سدها برای ذخیره آب باران و سیلاب ها و استفاده در زمان کمبود آب بسیار مهم هستند. در اکثر مخازن ظرفیت ذخیره سازی به دلیل تجمع رسوبات پیوسته کاهش می یابد. رسوب گذاری در مخازن ذخیره آب پیامدهای عمده ای بر ظرفیت ذخیره سازی، طول عمر و کیفیت آب مخزن دارد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تغییرات زمانی حجم آب ذخیره شده در مخزن و تخمین نرخ رسوب گذاری در آن به کمک سنجش از دور انجام شده است. برای این منظور مخزن  O. H. Ivie در کشور آمریکا به عنوان منطقه موردمطالعه انتخاب شد. این پژوهش شامل مراحل مختلف از جمله پیش پردازش تصاویر ماهواره لندست ۸، مدل سازی و شناسایی پیکسل های آب با استفاده از شاخص MNDWI، تخمین ظرفیت ذخیره مخزن و مقایسه نتایج با داده های توپوگرافی جهت ارزیابی نرخ رسوب گذاری می باشد. طبق نتایج، میانگین خطاهای محاسبه حجم آب ذخیره شده در مخزن حدود ۹ درصد به دست آمد. بر این اساس ظرفیت ذخیره مخزن O. H. Ivie از ۶۹۵ میلیون مترمکعب در ابتدای بهره برداری (سال ۱۹۹۱) به ۴۷۲ میلیون متر مکعب در سال ۲۰۱۹ کاهش یافته است. نتایج نشان داد که ظرفیت از دست رفته ذخیره مخزن بر اثر ته نشینی رسوبات حدود ۳۲ درصد حجم اولیه و نرخ رسوب گذاری سالانه ۴/۱ درصد است. همچنین با ارزیابی نتایج به دست آمده میانگین ارتفاع رسوب ته نشین شده در مخزن بین سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۹ حدود ۹ متر برآورد شد. این پژوهش تائید کرد که سنجش از دور می تواند با صرف کمترین هزینه و زمان، تغییرات ظرفیت ذخیره و نرخ رسوب گذاری در مخزن را تخمین بزند.

کلیدواژه ها:

مخزن سد ، ظرفیت ذخیره ، نرخ رسوبگذاری ، شاخص MNDWI ، لندست ۸