کارکردهای سیاسی و امنیتی خلعت و خلعت بخشی در مناسبات درونی عصر صفوی

خلعت به هر نوع تقدیمی اطلاق می شود که از سوی مقام بالاتر به مقامی پایین دست اعطا گردد. با روی کار آمدن صفویان این سنت اهمیت بیشتری پیدا کرد؛ به گونه ای که خلعت و خلعت بخشی به جزئی جدایی ناپذیر در روابط و مناسبات درون حکومتی تبدیل شد. این امر در روند شکل گیری و تثبیت حکومت صفوی و در مواجهه با مخالفان و برقراری نظم و امنیت و تمرکزگرایی در کشور تاثیرگذار بود. از این منظر پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی درصدد پاسخ گویی به مسئله میزان و کیفیت تاثیرگذاری خلعت و خلعت بخشی در مناسبات سیاسی-امنیتی درونی حکومت صفوی است. یافته های پژوهش حکایت از آن دارد که خلعت و خلعت بخشی از مهم ترین ابزارهای حاکمان صفوی برای تثبیت موقعیتشان در قبال مواردی همچون کنترل شورشگران و اقناع آنان پس از شکست بود و از این حربه برای تثبیت اعطای منصب، انتقام گیری های سیاسی، پاداش خوش خدمتی در مواجهه با دشمنان و نمایش قدرت در بین سطوح مختلف، استفاده می کردند.

کلیدواژه ها:

خلعت ، حکومت صفوی ، نظم و امنیت ، کارکرد سیاسی