نقش سیستم های مغزی- رفتاری و تکانشگری (مدل پنج عاملی) در پیش بینی خشونت دانش آموزان با سابقه خشونت در مدارس

زمینه و هدف: عوامل مختلفی می­توانند بر روی خشونت در مدارس و دانش آموزان نقش داشته باشند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش سیستم های مغزی- رفتاری و تکانشگری (مدل پنج عاملی) در پیش بینی خشونت دانش آموزان با سابقه خشونت در مدارس انجام شد. روش­: روش پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش دانش­آموزان دوره دوم متوسطه با سابقه خشونت در مدارس در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ در شهر ارومیه بودند که تعداد آنها ۲۴۵ نفر بودند که از بین آنها با روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای تعداد ۱۵۰ نفر به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدند. برای جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه سیستم های مغزی-رفتاری (ویلسون و همکاران، ۱۹۸۹)، پرسشنامه تکانشگری (وایتساید و لینام، ۲۰۰۱) و مقیاس تاکتیک تعارض (استراوس، ۱۹۷۹) استفاده شد. داده­ها به کمک همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون گام به گام تحلیل شدند. یافته­ ها: نتایج پژوهش نشان داد که بین سیستم فعال ساز رفتاری با خشونت رابطه مثبت و معنادار و بین سیستم بازداری رفتاری با خشونت رابطه منفی و معناداری وجود دارد. همچنین بین تکانشگری و مولفه­های فوریت مثبت، فوریت منفی، فقدان پشتکار، فقدان تامل و هیجان­خواهی با خشونت رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۰۱/۰>P). از سویی نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که متغیرهای سیستم فعال­ساز رفتاری و بازداری رفتاری و فوریت منفی و فقدان پشتکار قادرند ۳۶ درصد از تغییرات خشونت در دانش آموزان را به طور معناداری پیش­بینی کنند. نتیجه ­گیری: بر اساس یافته های این پژوهش می­توان نتیجه گرفت سیستم­های مغزی- رفتاری و تکانشگری نقش مهمی در پیش بینی خشونت دانش آموزان در مدارس ایفا می کنند. یافته های مطالعه حاضر می تواند به متخصصان بهداشت روان در تدوین و اجرای مداخلات پیشگیرانه و درمانی دانش آموزان دارای خشونت، کمک قابل توجهی کند.

کلیدواژه ها:

Violence ، brain-behavioral systems ، impulsivity. ، خشونت ، سیستم های مغزی- رفتاری ، تکانشگری