سیر تطور سور و سوگاز آدم (ع) تا امام حسین (ع)

شادی و غم دو ویژگی انسانی هستند که دوشادوش هم و تنیده با یکدیگر در زندگی آدمی جریان می یابند و سور و سوگ را در لایه های فردی و جمعی و اجتماعی و دینی وی سریان می دهند. مسئله این پژوهش بررسی سیال و جریان یابنده این پدیده به شکلی گذرا از دیرباز تاکنون در بعد دینی آن در ایران و جهان اسلام است. این پژوهش به روش تلفیقی متشکل از توصیفی، تاریخی و تحلیلی است. دستاوردهای پژوهش عبارت است از: حرکت هم پایه جشن و عزا در زندگی بشر بر روی کره خاکی به شکل موازی یا متقاطع یا متناوب و یا تنیده باهم. دوم آنکه سور و سوگ از همان آغاز زندگی انسان بر روی زمین در قالب دو روی یک سکه در حیات او بروز و ظهور دارد و دیگر آنکه بستر پیدایش و جریان یابندگی و بالندگی این دو پدیده بیش از هر چیز ایمان دینی و باورهای اعتقادی و اسطوره ای آدمی بوده است که در پویشی در از دامنه از گذشته و از نقطه پیدایش آدم تاکنون و تا پایان تاریخ در همین بستر و یا دیگر بسترهای اجتماعی و ساحت های سیاسی بقاء و دوام خواهد داشت و با اخلاقیات و حق خواهی فطری انسان در هم آمیخته است؛ و نکته پایانی آنکه این دو پدیده در اشکال فردی و جمعی و حماسی و انقلابی آن در تمام ادبیات آیینی تبلور یافته و بخش بزرگی از شعر و ادبیات عربی و فارسی را تشکیل داده است. سوگ فردی و سوگ بر عزیزان و خانواده و دوستان، سوگواری بر مکان ها، جمعیت ها و اشخاص و سوگ قومی، ملی و جهانی از انواع عزاداری هاست، همان سان که سور و شادی نیز در اشکال فردی، جمعی، قومی، دینی، آیینی، ملی و جهانی جلوه می یابند. شناخته شده ترین سوگ ها، سوگ سیاوش در ایران و عزای سیدالشهدا علیه السلام است؛ و معروف ترین سورها و جشن ها ،نوروز، عید فطر و عید قربان است.

کلیدواژه ها:

ایران ، اسلام ، سیاوش ، سیدالشهدا (ع) ، نوروز ، عید فطر ، عید قربان