روششناسی مطالعه تاریخ انگارهها در مهدویت

پندارها و پنداشتها در فضای مهدویت، که راقم مناسبات اجتماعی منتظر با مقوله مهدویت است، به وضعیت سنجی نیاز دارد. این وضعیت سنجی با هدف تمییز باور صحیح از باورهای ناصحیح انجام میشود که در دو قالب تطبیق با واقع و تبیین حقایق، امکان بررسی دارد. پندارها یا انگارهها در مهدویت توانایی آن را دارند تا در سه محور اساسی مورد مطالعه قرار گیرند: ۱. مطابقت انگاره با واقع و حقیقت؛ ۲. احتمال القای حقیقت در تاریخ؛ ۳. پیامدسنجی و برداشتها. مطالعه این سه محور نیازمند روش متمایزی است تا انگارگی موضوع مورد نظر را از قطعیت آموزه تشخیص دهد. این روش در شش مرحله انگاره یابی، جمع آوری منابع، ارزیابی منابع، ارزیابی متن، تحلیل محتوا و پیامدسنجی انجام می شود و مجموع مراحل ششگانه در مقام پاسخ به چگونگی مطالعه تاریخ انگارهها در مهدویت و به عنوان الگویی جامع برای مطالعه تاریخ انگارهها در مهدویت معرفی شدهاند. با استفاده از روش مطالعه تاریخ انگارهها، همه گزارههای یک انگاره در مهدویت مطالعه می شود تا افزون بر کشف مبدا پیدایش انگاره، تاثیریافتگی آن از شرایط و نیروهای اجتماعی و نیز پیامدهای تهدیدگون آن بررسی گردد. این پژوهش با روش فراترکیب، به بررسی انگارهها، ذهنیات، رویکردها و پیامدها پرداخته است.

کلیدواژه ها:

روش شناسی ، تاریخ ، انگاره ، مهدویت