بن مایه ها و تناظرهای مشترک در منظومه «حسینا و دلارام» و نمایشنامه «اتللو»

واکاوی و کشف رابطه متون ادبی و هنری جهان در آینه تطبیق، میتواند لذت حاصل از مطالعه و خوانش این آثار را دو چندان کند. در این بین، منظومه غنایی- نمایشی حسینا و دلارام، سروده شاعری به نام حسینا، و نمایشنامه غنایی- تراژیک اتللو، اثر ویلیام شکسپیر با مضمون عاشقانه عشق دو دلداده با وجود تفاوت در ژانر ادبی و خاستگاه فرهنگی، شباهتهای متعددی دارند. از این رو، هدف پژوهش حاضر، کشف وجوه شباهت و تطبیق دو اثر ادبی و هنری از ادبیات فارسی و انگلیسی است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی مبتنی بر رویکرد تطبیقی مکتب آمریکایی است که به مقایسه شباهت ها و تفاوت های این آثار میپردازد. نتایج پژوهش نشان میدهد که در هر دو اثر، روابط و مناسبات شخصیت ها، بنمایه های تقابلی عشق عشاق و حسادت رقیب، ساختار خطی روایت، تناظرهای دوگانه شخصیت های اصلی و بنمایه شک و بدگمانی عشاق نسبت به معشوق، مشابه است. از دیگر یافته های پژوهش اینکه خالق هر دو اثر با خلق شخصیت های موازی دزدمونا و دلارام و توصیف عشق پایدار آنان، پاکدامنی را به عنوان ارزش والای زن به مخاطب گوشزد و حسد و بدگمانی را نکوهش کرده اند. وجه افتراق این دو اثر در این است که اتللو به دلیل شک و بدگمانی نسبت به معشوق در مرحله احساس باقی میماند و مرگ معشوقه را با دست خود رقم میزند، اما حسینا با گذار از مرحله احساس به وادی عقل پای میگذارد و به وصال معشوق دست مییابد.

کلیدواژه ها:

تناظر شخصیت ، بنمایه ، حسینا و دلارام ، اتللو ، شکسپیر