ارزیابی راهبرد سیاست خارجی عراق در قبال جمهوری اسلامی ایران (۲۰۲۳-۲۰۲۴)

هدف پژوهش حاضر تبیین عناصر و متغیرهای اثرگذار سیاست خارجی عراق در قبال ایران است. در این راستا، پرسش اصلی پژوهش این است که: در پرتو تحولات سیاسی پس از صدام، مهم ترین عناصر و عوامل تاثیرگذار در سیاست خارجی عراق در قبال ایران از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۴ کدامند؟ روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که، سقوط صدام پس از حمله امریکا، زمینه به قدرت رسیدن شیعیان و کردهای مرتبط و همسو با ایران را فراهم نمود. از طرفی گروه های شیعی و کرد عراق به نوعی علاقه مند به حضور ایران در صحنه قدرت و سیاست عراق می باشند، تا از این طریق تعادل قدرت مرکزی که سال ها در اختیار سنی ها بود، به نفع آنها حفظ گردد. بنابراین، ساخت جدید قدرت و سیاست در عراق، به نفع جمهوری اسلامی ایران رقم خورده است. ورود آمریکا به عراق و زمین گیر شدن رقیب استراتژیک ایران، سیاست خارجی عراق را به سمت ایران سوق داد و فرصت دیگری بود که در اختیار ایران قرار گرفت. کاهش نفوذ اعراب سنی به دلیل به قدرت رسیدن شیعیان در این کشور نیز باعث شد اهمیت ایران در معادلات داخلی عراق افزایش یابد. از آنجا که احزاب دینی شیعی در عراق در راس قدرت بوده و حکومت این کشور را تشکیل می دهند، لذا، نفوذ ایران در این کشور، چه از لحاظ سیاسی و چه از لحاظ نظامی در سطح بالایی قرار دارد. شبه نظامیان مطرح در عراق، همگی پشتیبان ایران هستند. همچنین نفوذ بالای ایران در گروه های مختلف سیاسی- شیعی می تواند به عنوان یک اهرم برقراری ثبات و امنیت مورد استفاده قرار گیرد و جمهوری اسلامی در مقاطع گوناگون به عنوان بازیگر میانجی به وساطت بین گروه های مختلف قومی و مذهبی ایفای نقش کرده است.

کلیدواژه ها:

سیاست خارجی ، عراق ، ایران ، احزاب سیاسی ، روابط خارجی.