سیلاب ۶ مرداد ۱۴۰۱ امامزاده داوود؛ درس هایی برای شناخت خطر سیل در شمال گستره تهران

بارش های شدید در زمان های غیرمتعارف، همواره یکی از عوامل مهم ایجاد خسارات فراوان در مناطق کوهستانی با اقلیم نیمه خشک است. در بسیاری موارد بی توجهی به وضعیت زمین ریخت شناسی و حریم رودخانه، تعرض و ساخت و ساز در مسیر و حریم قانونی رودخانه و همینطور تغییر اقلیم و تغییر الگوی بارش ها به ویژه در شرایط ال نینیو، سبب بروز مخاطرات محیطی از جمله سیل می گردد. در این پژوهش، به بررسی علل سیل ۶ مرداد سال ۱۴۰۱ امامزاده داوود و ارائه راهکارهای علمی برای کاهش اثر تخریبی و سازگاری با این گونه سیلاب­ ها پرداخته شده است. منطقه امامزاده داوود در دامنه جنوبی بخش مرکزی رشته کوه البرز، مکانی مذهبی-گردشگری می باشد که همه روزه به ویژه در فصل تابستان میزبان زائران و گردشگران زیادی است. توجه به حفظ امنیت، جان و مال مردم با اجرای برنامه های همراه با توسعه پایدار و در نظر داشتن مخاطرات منطقه از جمله سیلاب، زمین لرزه، بهمن و مانند آن از وظایف مسئولان امر می باشد. سیل ۶ مرداد ماه ۱۴۰۱که پس از بارش شدید و ناگهانی باران رخ داد، سبب جاری شدن حجم زیادی آب با چگالی بالا حاوی خرده­­ های رسوبی و گل و لای در محل رستوران­ های بالادست و همچنین صحن و حیاط شمالی و جنوبی امامزاده گردید و طبقات پایینی از جمله مکان مقبره، در زیر گل مدفون شد. این سیلاب باعث مرگ بیش از ۱۰ نفر، مصدوم شدن بیش از ۲۰ نفر و مفقود شدن تعداد دیگری از انسان ها گردید. بنای امامزاده و ساختمان­ ها و زائرسراهای اطراف رودخانه نیز دچار آسیب شدند. این پژوهش به منظور شناخت عوامل این رخداد و ارائه راهکار جهت کاهش خسارات ناشی از سیل در آینده انجام شده است و اساس آن، بررسی تصاویر ماهواره ای پیش و پس از سیلاب، ویژگی­ های زمین شناسی و شرایط ساختاری منطقه، وضعیت آب بندها و رسوبات برجای مانده در پشت آن ها، و بازدید های میدانی است و در نهایت  ارائه راهکارهای بعدی برای مقابله و شناخت خطر سیل در مناطق کوهستانی شمال تهران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

سیل ، امامزاده داوود ، رودخانه ، تهران ، البرز