تبیین شاخص های "فساد" از منظر قرآن و دلالت های مدیریتی آن

فساد به مثابه یکی از تهدیدات بنیادین مقابل رشد، توسعه و عدالت اجتماعی، موضوعی است که در ابعاد مختلف اخلاقی، اقتصادی و اجتماعی مورد پژوهش قرار گرفته است. این پژوهش بخشی از رساله دکتری نویسنده است که با استفاده از روش داده بنیاد انجام شده است. در این مقاله به تبیین شاخص های فساد از دیدگاه قرآن کریم و دلالت های مدیریتی ناشی از آن می پردازد. با بررسی های گسترده در آیات قرآنی، فساد به عنوان پدیده ای دیده می شود که دارای شاخص هایی چون جامعیت، سرایت پذیری، ناسازگاری با مقام و شرافت انسانی، زشتی و ناپسندی، پیچیدگی و ابهام، زمین مندی، زمان مندی و هم زادی با قدرت است. توجه به این شاخص ها درک بهتری از فساد را در جامعه نشان می دهد و بیانگر آن است که فساد با بسیاری از انحرافات و معاصی که ازسوی انسان ها انجام می گیرد، متفاوت است. هرکدام از شاخص هایی که قرآن کریم برای فساد بیان می کند، می تواند دلالت های مدیریتی ویژه ای داشته باشد و در مبارزه با فساد اداری و سازمانی، مدنظر قرار داده شود. دلالت های مدیریتی این شاخص ها تاکید دارند که سازمان ها نه تنها باید نسبت به مفهوم و عواقب فساد شناخت جامع داشته باشند؛ بلکه لازم است که برنامه ها و سیاست های کامل و متناسب مبارزه با گونه های مختلف فساد، تدوین کنند.

کلیدواژه ها:

فساد ، فساد اداری ، فساد از منظر قرآن ، شاخص های فساد ، دلالت های مدیریتی