معناشناسی" آلام "در قرآن کریم با تحلیل مضمون و با رویکرد اخلاقی

الم و درد، یکی از واژه ها و مفاهیم چالشی بین اندیشمندان عرصه های مختلف بوده، درعین حال معانی مختلفی برای آن ارائه شده است. با توجه به اینکه معنای دقیق الم، پیش فرض درخور توجهی برای مباحث اخلاقی است، این پژوهش درصدد بوده تا با روش تحلیل مضمون به معناشناسی آلام در قرآن کریم بپردازد و چون واژه مدنظر وجهه ای اخلاقی دارد، معناشناسی قرآنی آن با رویکرد اخلاقی بوده است. در مفهوم شناسی الم ابتدا مشتقات آن نظیر الیم، واژه های مشابه مثل مرض، عنت، کبد، ضنک، حزن، صدع و شق، واژه های مقابل نظیر سرور، لذت، بهجت و روح و ریحان، و واژه های همنشین نظیر عذاب، عقاب، زجر، و شدید در قرآن جمع آوری شده و در مرحله دوم بر محور الم تحلیل مضمون شده اند و کدهایی بر محورهای ماهیت درد، انواع، مراتب، لوازم، عوامل و غایت آن به دست آمد. درنهایت در مرحله سوم نتایج ذیل پیرامون معناشناسی آلام در قرآن استخراج گردید که درد، امری وجودی، عارضه ای مربوط به جسم و برخلاف رنج بوده و دو نوع دنیوی و اخروی دارد که دردهای دنیوی، وسیله ابتلا و رشدند و دردهای اخروی، شر و عذاب هستند.

کلیدواژه ها:

الم ، لذت ، رنج ، عذاب ، تحلیل مضمون ، معناشناسی ، رویکرد اخلاقی.