تحلیل اسناد و متن اخبار لحن در رسم الخط

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 200

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_QMIU-12-22_008

تاریخ نمایه سازی: 9 مهر 1403

چکیده مقاله:

وجود برخی کلمات در قرآن کریم که رسم الخط آنها با املای رسمی عربی تفاوت دارد، از دیرباز پرسش هایی را درباره علل، دلایل و درستی یا نادرستی این اختلاف ها مطرح کرده است. یکی از منابع مورد استفاده در این بحث، نقل هایی است که از صحابه و تابعین درباره این تفاوت های رسم الخطی روایت شده است. این اخبار به صراحت به وجود خطا در کتابت قرآن و تایید، رد یا توجیه این موارد اشاره می کنند. اما این اخبار کدامند؟ تا چه اندازه معتبرند؟ و به چه زمانی برمی گردند؟ مقاله پیش رو که به روش تحلیلی-توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای نگاشته شده، تلاش دارد این اخبار را گردآوری، نقد و بررسی کرده و به ویژه زمان پیدایش آنها را مورد بررسی قرار دهد. نتایج این بررسی ها نشان می دهد که احتمالا این اخبار از لحاظ سند و متن به نیمه دوم قرن سوم هجری برمی گردند و نمی توان به آسانی اثبات کرد که در عصر صحابه به وجود آمده اند. همچنین، شبکه اسناد مرتبط با اخبار منتسب به عثمان فاقد شرایط لازم برای ایجاد اطمینان است و بنابراین نمی توان از آن به عنوان مدرکی معتبر استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

نقد حدیث ، روش تحلیل اسناد و متن ، رسم الخط ، قرآن

نویسندگان

قاسم بستانی

استاد تمام گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران (نویسنده مسئول)

سیما البوغبیش

دانشجوی دکتری علوم قرآن وحدیث، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز،ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ازهری، محمد بن احمد، تهذیب اللغه، بیروت: دار احیاء التراث ...
  • ابن ابی داود، عبدالله بن سلیمان سجستانی، المصاحف، قاهره: الفاروق ...
  • ابن الانباری، ابوالبرکات، البیان فی غریب اعراب القرآن ، تحقیق: ...
  • ............................، الانصاف فی مسائل الخلاف ، تحقیق: محمد محیی الدین، ...
  • ............................، اسرار العربیه، دمشق: مطبعه الترقی، بی تا ...
  • ابن اثیر جزری، علی بن ابی الکرم، اللباب فی تهذیب ...
  • ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم، مجموع فتاوی ابن تیمیه، السعودیه: ...
  • ابن الجزری، محمد بن محمد، النشر فی القراءات العشر ، ...
  • ابن حبان، محمد، الثقات، حیدر آباد، موسسه الکتب الثقافیه، ۱۳۹۳م ...
  • ابن حجر، علی بن احمد عسقلانی، تهذیب التهذیب، بیروت: دارالفکر، ...
  • .........................................، هدی الساری، چاپ اول، قاهره: دارالربان للتراث، ۱۹۸۶م ...
  • .........................................، تقریب التهذیب ، تحقیق: عبدالوهاب عبداللطیف، دارالمعرفه، بیروت: ۱۹۷۵م ...
  • .........................................، لسان المیزان، چاپ دوم، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق ...
  • ابن حنبل، احمد، مسند احمد، بیروت: دار صادر، بی تا ...
  • ابن شهرآشوب، محمد علی، معالم العلماء، بی جا، بی تا ...
  • ابن قتیبه، عبدالله بن مسلم، تاویل مشکل القرآن ، تحقیق: ...
  • ابن منظور، جمال الدین بن مکرم، لسان العرب، بیروت: دار ...
  • ابن زبا له ، محمد بن حسن اخبار المدینه، تصحیح ...
  • آقایی، سید علی، «پدیده حلقه مشترک در سندهای روایات: تبیین ...
  • ..................، «تاریخ گذاری احادیث بر مبنای روش تحلیل ترکیبی اسنادمتن: ...
  • .................، تاریخ گذاری حدیث: روش ها و نمونه ها، تهران: ...
  • ابونعیم، احمد بن عبدالله، معرفه الصحابه ، تحقیق: عادل بن ...
  • ابیاری، ابراهیم، تاریخ القرآن، لبنان: دارالکتاب المصری و اللبنانی، ۱۹۹۱م ...
  • باقلانی، محمد بن طیب، الانتصار للقرآن، عمان/بیروت: دارالفتح/دار ابن حزم، ...
  • بخاری، محمد بن اسماعیل، الصحیح، بی جا، دارالفکر للطباعه والنشر ...
  • بستانی، قاسم، مکاتب (مدارس) نحو عربی، اهواز، مجموعه مقالات همایش ...
  • جواهری، محمد، المفید من معجم رجال الحدیث، قم: مکتبه المحلاتی، ...
  • حمد، غانم قدوری، رسم المصحف دراسه لغویه تاریخیه، بغداد: ۱۹۸۲م ...
  • خاروف، محمد فهد، المیسر فی القراءات الاربعه عشره، مراجعه محمد ...
  • خطیب بغدادی، احمد بن علی، تاریخ بغداد ، تحقیق: مصطفی ...
  • خوئی، آیه الله سید ابوالقاسم، البیان فی تفسیر القرآن، قم: ...
  • خوئی، معجم رجال الحدیث، قم: موسسه احیاء آثار الامام الخوئی، ...
  • دانی، عثمان بن سعید، المقنع فی رسم مصاحف الامصار ، ...
  • ذهبی، محمد بن عبدالله، میزان الاعتدال فی نقد الرجال ، ...
  • ...............................، سیر اعلام النبلاء، بیروت: طبع موسسه الرساله، بی تا ...
  • ..............................، تذکره الحفاظ، بیروت: دار احیاء التراث العربی، بی تا ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، بیروت: دارالقلم، ...
  • رضایی هفتادر، حسن، زارعی، نفیسه. (۱۴۰۲). نقد دیدگاه گلدزیهردر تشابه ...
  • رجب زاده، شبنم، مستفید، حمید رضا، حاجی عبدالباقی، مریم. (۱۴۰۲). ...
  • زرقانی، عبدالعظیم، مناهل العرفان، بیروت: دار احیاء للکتب العربیه، بی ...
  • سمرقندی، نصر بن محمد، التفسیر ، تحقیق: محمود مطرجی، بیروت: ...
  • سیبویه، عمرو بن عثمان، الکتاب، مصر، مطبعه بولاق، ۱۳۱۶ق ...
  • سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، تحقیق: ...
  • ........................................، الدر المنثور، بیروت: دارالمعرفه للطباعه و النشر، بی تا ...
  • ........................................، الجامع الصغیر، بیروت: دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، ۱۴۰۱ق ...
  • ........................................، الاقتراح فی علم اصول النحو ، تحقیق: احمد محمد ...
  • شلبی، عبدالفتاح، رسم المصحف والاحتجاج به فی القراءات، مصر: مکتبه ...
  • صابونی، ابوعبدالله، نکت الانتصار لنقل القرآن ، تحقیق: محمد زغلول ...
  • طبری، محمد بن جریر، جامع البیان ، تحقیق: شیخ خلیل ...
  • عفیفی، فوزی سالم، نشاه و تطور الکتابه الخطیه العربیه و ...
  • عکبری، عبدالله بن حسنی، املاء ما من به الرحمن من ...
  • فراء، یحیی بن زیاد، معانی القرآن ، تحقیق: احمد یوسف ...
  • فضلی، عبدالهادی، مقدمه ای بر تاریخ قراءات قرآن کریم، نگارش: ...
  • قرطبی، محمد بن احمد، تفسیر الجامع لاحکام القرآن الکریم ، ...
  • قلقشندی، احمد بن علی، صبح الاعشی فی صناعه الانشاء، مصر: ...
  • کبری زاده، طاش، مفتاح السعاده، هند: دائره المعارف النظامیه، بی ...
  • متقی هندی، علی بن عبدالملک، کنز العمال ، تحقیق: شیخ ...
  • مزی، جمال الدین ابوالحجاج یوسف، تهذیب الکمال فی اسماء الرجال ...
  • مسلم نیسابوری، ابن حجاج، الصحیح، بیروت: دارالفکر، بی تا ...
  • مکرم، عبدالعال سالم، القرآن الکریم و اثره فی الدراسات النحویه، ...
  • مکی، ابن ابی طالب قیسی، مشکل اعراب القرآن ، تحقیق: ...
  • مناوی، محمد عبدالرووف، فیض القدیر شرح الجامع الصغیر ، تحقیق: ...
  • معارف، مجید، درآمدی بر مطالعات حدیثی در دوران معاصر، تهران: ...
  • معرفت، محمد هادی، علوم قرآنی، قم: التمهید، ۱۳۸۱ش ...
  • مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، بیروت: دارالکتب العلمیه- ...
  • موتسکی، هارالد، حدیث اسلامی؛ خاستگاه ها و سیر تطور، قم: ...
  • هروی، ابوعبید، قاسم بن سلام، فضائل القرآن ، تحقیق: مروان ...
  • یعقوب، امیل بدیع، الموسوعه الصرف و النحو و الاعراب، ترجمه ...
  • نمایش کامل مراجع