تحلیل نمایه و تطبیق آن با براعت استهلال در خسرو و شیرین نظامی و شیرین و خسرو امیرخسرو دهلوی

اصطلاح نمایه را نخستین بار رولان بارت فرانسوی در نیمه دوم سده بیستم میلادی وارد حوزه روایت شناسی کرد. از نگاه بارتساختارگرا، نمایه یکی از انواع کارکردهای در متن روایی است. این گونه هر چند از نظر کنشی ضعیف است، برای تقویت فضا ورنگ و روانشناسی شخصیت ها، واحد بسیار ضروری و تکمیلی روایت است. نمایه با اینکه از دل ادبیات داستانی مدرن غرب بازنموده شده، در ادبیات کلاسیک فارسی نیز وجود داشته است. نمایه گاه با صنعت بدیعی براعت استهلال مطابقت دارد که نمونههای فراوانی از آن را می توان در متون داستانی کلاسیک مشاهده کرد. به همین منظور نظامی و امیرخسرو دهلوی نیز در منظومههای خسرو و شیرین و شیرین و خسرو خود از این صنعت چه در قالب براعت استهلال و چه غیر از آن بهره بردهاند. در این مقالهبه نمونه های بارز آن در داستان و نیز تفاوت های آن پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

نمایه ، براعت استهلال ، خسرو و شیرین نظامی ، شیرین و خسرو امیرخسرو دهلوی