تطور تفکر سیاسی حوزویان و حوزه های علمیه و ظرفیت نظریه پردازی سیاسی در سده اخیر

هدف پژوهش حاضر بررسی تطور تفکر سیاسی حوزویان و حوزه های علمیه و ظرفیت نظریه پردازی سیاسی در سده اخیر است. در این راستا از روش جامعه شناسی تاریخی استفاده شده و پژوهش بر این فرضیه استوار است که «حوزویان با استراتژی حفظ بقای حوزه های علمیه و سیاست پرهیزی، چرخشی به تفکر سیاسی و سامان بخشی زندگی مردم براساس نظریه ولایت فقیه داشته اند». نتایج نشان داد که تطور و تحول تفکر سیاسی حوزویان و حوزه های علمیه و ظرفیت نظریه پردازی سیاسی آن در سده اخیر که وام دار جد و جهدهای پیشینیان ازجمله نهاد حوزه و حوزویان سده سیزدهم هجری شمسی، بخصوص دو جریان و با دو نظریه سیاسی؛ اولی میرزای شیرازی با نظریه ادغام شریعت با سیاست، و دومی نظریه دفع افسد به فاسد، در قالب سلطنت مشروطه نائینی و به همراه آن سلطنت مشروطه مشروعه شیخ فضل الله بوده اند، توانستند با این وام داری، در سده چهاردهم نیز تفکر سیاسی حوزویان را تداوم بخشند و با ارائه نظریه ولایت فقیه از جانب امام خمینی، این تطور و تحول را به نمایش بگذارند. با این وجود هنوز هم نظریه پردازی سیاسی در میان حوزویان زنده است، چراکه در امتداد نظریه مردم سالاری دینی امام خمینی، نظریاتی مطرح شده است، اگرچه برخی از نظریه ها با آن سازگاری داشته، ولی میل به تکمیل کردن آن با تاکید بر قید اسلامیت یا با قید جمهوریت داشته و دارند، و برخی نیز نظریات سیاسی شان با نظریه امام خمینی در تعارض بوده، که همه اینها حاکی از آن است که تطور و تحول تفکر سیاسی حوزویان به انسداد نرسیده و در مسیر شدن می باشد.

کلیدواژه ها:

تفکر سیاسی ، حوزه های علمیه ، امام خمینی ، نظریه پردازی سیاسی