بررسی ماهیت شرط تبانی و آثار درعقوداز منظر فقه امامیه و حقوق مدنی ایران

در فقه امامیه و حقوق ایران شرط ضمن عقد از جایگاه ویژه ای برخوردار است .در این مقاله به بررسی شرط تبانی از دیدگاه فقه امامیه وحقوق مدنی ایران پرداخته شده است. با وجود اینکه قریب به اتفاق فقیهان شرط مذکور در قرارداد شرط صریح و شرط ضمنی عرفی را الزامآور میدانند ولی راجع به نفوذ شرط تبانی اختلاف نظرهایی ابراز شده است. با توجه ب ه منابع فقهی و قوانین یافته محقق در این مقاله با استنادبه ماده ۱۰ قانون مدنی و مراجعه به عرف این است که شرط تبانی لازم الاجرا میباشد و از لحاظ الزام اور بودن با شروط دیگر هیچ تفاوتیندارد و شرط ابتدایی مفهومی اعم از قرارداد خصوصی ماده ۱۰ ق. م دارد چرا که شامل تعهدات یک طرفه نیز خواهد بود که قطعا خارج ازمفهوم قرارداد خصوصی است. قانون مدنی نظر ماهوی از عقیده فقهای متاخر پیروی کرده و اعتبار شرط تبانی را پذیرفته است ولی از نظرشکلی از فقیهان متقدم متابعت نموده و حکم شرط تبانی را به طور ضمنی در مبحث نکاح بیان داشته است.

کلیدواژه ها:

شرط تبانی ، شرط ضمن عقد ، شرط ابتدایی ، شرط صریح ، شرط ضمنی