نقد اخلاقی در هفت پیکر نظامی

نقد اخلاقی یکی از شیوه های نقادی آثار ادبی به شمار میرود که در آن متون ادبی از لحاظ پایبندی یا عدم پایبندی به اخلاق و شئونات اسلامی مورد ارزیابی قرار میگیرد. هفت پیکر نظامی گنجه ای از جمله آثاری است که شعرش قابلیت پژوهش در این شیوه نقادی را دارا است. در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی تدوین شده، هفت پیکر به لحاظ نقد اخلاقی بررسی و تحلیل شده است. این اثر هم از لحاظ ویژگیهای مثبت و هم از نظر ویژگیهای منفی اخلاقی تحلیل میشود تا همانطور که معانی و حکمتهای از قبیل خضوع و خداپرستی، دانشاندوزی، فروتنی، خدمت به مردم و ... نمایان میشود جریانهای سوء اعتقادی نیز از جمله ذم ستمگری، نکوهش خیانت، غرور و ... نیز مشخص شده است. شاعر در هفت پیکر ناظر به آرمانشهری است که برای رسیدن به آن از هیچ تلاشی دریغ نمیکند. اخلاقی که هفت پیکر را تحت الشعاع خود قرار داده اخلاقی انسانی است که با موازین انسانی و اخلاقی همسویی دارد. وی سعی کرده تا بایدها و نبایدهای اخلاقی را به دور از اغراق و زیاده گویی بیان کند و به نوعی تعهد اخلاقی خود را نشان دهد. وی ادب و شعر خود را در این اثر در خدمت اخلاق قرار داده و به دنبال تزکیه درون و رشد تعلیمی و درونی مخاطب بوده است. نظامی در هفت پیکر سعی کرده تا با بیان فضائل و رذائل به مبارزه با ناپاکیها بپردازد و بشر را از سقوط اخلاقی نجات دهد.

کلیدواژه ها:

هفت پیکر ، نظامی ، نقد ، اخلاق