مقایسه ۲۶ ژنوتیپ علف باغ (Dactylis glumerata) از نظر کیفیت علوفه در استان زنجان به منظور تولید واریته های مصنوعی

علف باغ (Dactylis glumerata) یکی از گرامینه های مهم مرتعی چند ساله برای ایجاد چراگاه و تولید علوفه خشک است. به منظور بررسی تنوع کمی و کیفی ۲۶ ژنوتیپ از D. glumerataآزمایشی در قالب بلوک های کامل تصادفی نامتعادل با سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان در سالهای ۸۴-۱۳۸۳ اجرا شد. در چین تابستانه، عملکرد علوفه، ارتفاع بوته، تاریخ ظهور خوشه، نسبت برگ به ساقه، درصد قابلیت هضم، میزان پروتئین خام، قندهای محلول در آب، فیبر خام، دیواره سلولی، دیواره بدون همی سلولز و خاکستر کل موجود در علوفه اندازه گیری شد. ضرایب همبستگی محاسبه شده نشان دهنده همبستگی مثبت و معنی داری بین صفت نسبت برگ به ساقه با عملکرد و بین صفات قندهای محلول در آب و پروتئین خام با کیفیت علوفه بودند. ژنوتیپ های مورد مطالعه از نظر تمام صفات به جز فیبرخام، دیواره سلولی بدون همی سلولز و خاکستر کل دارای اختلاف معنی داری بودند. از روی ضریب تغییرات نیز می توان نتیجه گرفت که از بین صفات، تعداد ساقه دارای بیشترین تنوع و صفت دیواره سلولی دارای کمترین پراکنش بود. بر اساس نتایج مقایسه میانگین صفات به روش دانکن ژنوتیپ های ۱۹، ۲۸- ۲۱، ۳۲، ۳۳ و ۳۴ دارای بیشترین عملکرد بودند. از نظر تاریخ ظهور خوشه، ژنوتیپ های ۲۵-۳ و ۳۶-۳۲ جزو گروه خیلی زودرس و ژنوتیپ های ۱، ۲، ۶، ۱۷، ۲۱، ۲۷، ۲۸ و ۳۰ در گروه خیلی دیررس قرار گرفتند. از نظر قابلیت هضم نیز ژنوتیپ ها در چهار گروه قرار گرفتند. که ژنوتیپ ۲۱ با ۱۹/۶۷ درصد بیشترین میزان قابلیت هضم را داشت. همچنین از نظر پروتئین خام ژنوتیپ ها به چهار گروه دسته بندی شدند، که ژنوتیپ ۳۲ با میزان ۶۸/۲۲ درصد دارای بیشترین میزان پروتئین بود. به طور کلی می توان چنین نتیجه گیری نمود که با کاشت ژنوتیپ های ۱، ۲۱، ۱۰، ۸، ۳، ۱۷، ۲۴، ۳۲ و ۳۶ در کنار یکدیگر می توان به تولید بذر مصنوعی حاصل از گرده افشانی آزاد آنها اقدام نمود.

کلیدواژه ها:

کیفیت علوفه ، بذر مصنوعی ، عملکرد علوفه و Dactylis glumerata