هیستومورفولوژی طحال،کبد و پانکراس قرقاول خزری

قرقاول متعلق به راسته ماکیان می باشند. اهمیت طحال و غدد مرکب کبد و پانکراس در بدن انسان، دام ها و پرنده های اهلی از سالیان قبل مشخص شده است و مطالعه اندام های طحال و غدد کبد و پانکراس در سایر پرندگان نیمه وحشی به ویژه بومی ایران مانند قرقاول می تواند برای سایر محققان مفید باشد. برای این تحقیق ۱۰ عدد قرقاول نر و ماده به صورت تصادفی انتخاب و کبد، پانکراس و طحال آنها مورد مطالعه مورفولوژی قرار گرفت. از ۳ پرنده نر و سه ماده، نمونه بافتی اخذ گردید و پس از آماده سازی به روش معمول، با روش هماتوکسیلین و ائوزین، رنگ آمیزی گردید. نتایج نشان داد که کبد در همه قرقاول ها  دارای  دو بخش یا لوب راست و چپ است. لوب چپ با یک بریدیگی به دو قطعه تقسیم می شد. کیسه صفرا به شکل یک گلابی کشیده تا لوله ای در سطح احشائی لوب راست از بخش میانی تا لبه خلفی این لوب قرار گرفته بود. طحال در قرقاول ها گلابی تا بیضی شکل، به رنگ قرمز قهوه ای بود که در بخش خلفی سطح احشایی لوب چپ کبد قرار داشت. پانکراس قرقاول ها اندامی طویل در فضای دو بازوی صعودی  و نزولی دوازدهه بود. با توجه به اتصال آن به دو بازوی دوازدهه، پانکراس به دو لوب پشتی و لوب تحتانی تقسیم می شد و ترشحات با دومجرا به انتهای دوزادهه صعودی تخلیه می گردید. بافت کبد را از بیرون کپسول گلیسون فرا می گرفت. به علت عدم نفوذ کامل تیغه های کپسول گلیسون به داخل پارانشیم کبد، لبوله شدن نسج نامشخص بود. پارانشیم را دستجات متراکمی از هپاتوسیت ها دو ردیفی تشکیل می داد. اپیتلیوم کیسه صفرا از نوع استوانه ای ساده و برخی نواحی استوانه ای شبه مطبق همراه با تعداد بسیار کمی سلول جامی بود. طحال را کپسول عضلانی همبندی، محصور کرده بود. انشعابات ترابکولی از کپسول به داخل پارانشیم غده نفوذ نکرده بود. پارانشیم بافت پانکراس را از بیرون، کپسولی بسیار ظریف از بافت همبند سست می پوشاند. تیغه های بسیار ظریف و کوتاهی از کپسول به داخل غده نفوذ کرده و غده را به لبول های نامحسوسی تقسیم می کرد. بخش درون ریز پانکراس را جزایر لانگرهانس الفا و بتا در اندازه های مختلف کوچک و بزرگ تشکیل می داد. نتایج حاصل نشان می دهد که آناتومی بافت کبد، طحال و پانکراس قرقاول نر و ماده تشابه زیادی با ماکیان دارد

کلیدواژه ها:

بافت ریخت شناسی ، قرقاول خزری ، کبد ، طحال ، پانکراس