بررسی تدلیس و اثارآن از منظر حقوق اساسی ایران و فقه امامیه

گاهی اوقات یکی اززوجین درعقد ازدواج و یا شخص ثالث با تبانی طرف دیگر عمدا بامخفی کردن عیب و نقص خود و یا با مطرح کردن صفت کمالی که ندارد، موجب فریب طرف دیگر عقد شده و وی را تشویق به ازدواج می نماید که به این عمل تدلیس در ازدواج می باشد که خود انواعی دارد.البته تدلیس صراحتا در قانون نیامده به همین دلیل درخصوص استقلال تدلیس در فسخ نکاح میان فقها و حقوقدانان دو قول وجود دارد:۱.قول مشهور فقهاوبرخی حقوقدانها این است که تدلیس مستقلا موجب فسخ نکاح نمیباشد.۲. برخی ۱ ازفقهاو حقوقدانان معتقدند که تدلیس مستقلا یکی از موجبات فسخ نکاح میباشد.مورد اتفاق و اجماع است که فریب خورده میتواند برای گرفتن خسارت قاعده غرروقاعده لاضرر را می توان مبنای ضمان مدلس دانست که بنا به اجماع وبنای عقلا از قاعده غرر یا قاعده لاضرراستفاده میشود ،به فریب دهنده مراجعه نماید و فرقی نمیکند که فریب دهنده طرف عقد باشد یا شخص ثالث ، وی همچنین میتواند از دادگاه خواستار مجازات فریب دهنده باشدوباعث بطلان عقدباتوجه به اصل تحکیم خانواده نمیشودمگرشروطی که در عقدصراحتا وضمنا قیدشده باشد.در این راستا بابررسی قانون مدنی که براساس دیدگاه مشهور فقها تدوین یافته مشخص میشود احکام وآثاری در عقد نکاح داردکه بیان میشود،که تدلیس علت مستقل برای پیدایش خیار میباشدیا علت پیدایش خیار فسخ یا عیوب مجوز فسخ نکاح یا تخلف از اشتراط صفت کمال میباشد؟ همچنین در این نوشتارخواهد امدکه تدلیس دارای عناصر مادی ومعنوی ان است وچگونگی احراز ان وشرایط تحقق ان اثار مترتب بران برعقدو اختلاف نظر بر میزان اخذ خسارت از طرفین وبر فوری بودن خیارحاصله و چگونگی علم به آن وضمانت اجرای ان و چگونی اقامه دعوا به طور تفصیلی بحث وبررسی خواهد شد.

کلیدواژه ها:

تدلیس ، نکاح ، خیار تخلف از شرط صفت ، خسارت مدلس ، ضمان مدلس ، قاعده لاضرر ، قاعده غرر