شناسایی و مقایسه عناصر فلزی موجود در چوب، پوست و برگ چنار و کاج الداریکا با استفاده از روش طیف سنجی جذب اتمی شعله

سابقه و هدف: سالانه مقادیر زیادی گونه­های دست کاشت سازگار با محیط نیمه خشک کلان شهر تهران کاشته می­شود. در این میان، گونه های دست کاشت چنار و کاج تهران علاوه بر ایجاد فضای سبز و با نشاط شهری، می­توانند نقش زیادی در جذب عناصر فلزی و اجزای موجود در هوای آلوده شهر تهران داشته باشند. این تحقیق با هدف شناسایی و مقایسه عناصر فلزی موجود در چوب، پوست و برگ چنار و کاج الداریکا با استفاده از روش جذب اتمی شعله انجام شد.  مواد و روش ها: در این تحقیق تعداد ۲۰ نمونه آزمونی جداگانه از برگ، چوب و پوست درخت چنار و کاج الداریکا دست کاشت به صورت تصادفی از منطقه ۴ شهری تهران انتخاب گردید. طبق آزمون های استاندارد TAPPI ابتدا آرد برگ، چوب و پوست نمونه ها و درصد خاکستر آنها اندازه­گیری شد. سپس با کمک اسید نیتریک ۶۵ درصد و به مدت یک ساعت، محلول حاوی عناصر فلزی از خاکستر جداسازی شد. در این تحقیق از دستگاه اسپکتروفوتومتری جذب اتمی برای تعیین نوع و درصد یون های فلزی جذب شده در چوب، پوست و برگ چنار و کاج الداریکا استفاده گردید. یافته های تحقیق: نتایج نشان داد که بیشترین خاکستر در پوست چنار و کمترین آن در چوب چنار مشاهده شد. بیشترین میزان جذب یون آهن در برگ چنار و کمترین آن در چوب چنار وجود داشت. میزان جذب یون آهن در پوست کاج بیشتر از چوب و برگ آن و در برگ چنار نیز بیشتر از چوب و پوست آن است. بیشترین میزان جذب یون پتاسیم در برگ کاج دست کاشت و کمترین آن در پوست کاج الداریکا مشاهده شد. میزان جذب یون پتاسیم در برگ کاج بیشتر از چوب و پوست آن و در پوست چنار بیشتر از چوب و برگ آن است. همچنین جذب یون پتاسیم در چنار بیشتر از کاج الداریکا است. بیشترین میزان جذب یون مس در برگ کاج دست کاشت و کمترین آن در چوب چنار مشاهده شد. میزان جذب یون مس در برگ بیشتر از پوست و چوب هر دو گونه است. همچنین جذب یون مس در کاج الداریکا بیشتر از چنار بود. بیشترین میزان جذب یون سرب در پوست کاج دست کاشت و کمترین آن در چوب چنار و چوب کاج الداریکا مشاهده شد. میزان جذب یون سرب در پوست بیشتر از برگ هر دو گونه و در کاج الداریکا بیشتر از چنار است. بیشترین میزان جذب یون روی در برگ چنار و کمترین آن در چوب چنار وجود داشت. میزان جذب یون روی در پوست کاج دست کاشت بیشتر از برگ و چوب آن و در برگ چنار بیشتر از پوست و چوب آن است. بیشترین میزان جذب یون نیکل در برگ چنار و برگ کاج و کمترین آن در چوب چنار وجود داشت. میزان جذب یون نیکل در برگ چنار و کاج دست کاشت بیشتر از پوست و چوب آنهاست. همچنین بین دو گونه میزان جذب یون نیکل در کاج بیشتر از چنار دست کاشت است. نتیجه گیری: به طورکلی، نتایج نشان داد که برگ و بعد پوست در هر دو گونه نقش زیادی در جذب یون­های فلزی موجود در هوا دارد. همچنین اهمیت گونه کاج در جذب عناصر فلزی مانند نیکل، روی، سرب، آهن و مس به دلیل همیشه سبز بودن بیشتر از گونه چنار است. چوب کاج و چنار کمترین اهمیت را در جذب عناصر سنگین داشتند. درصورتی که اهمیت پوست در جذب سرب بیشترین مقدار است. به عبارت دیگر، در مناطق شهری مانند تهران که آلودگی هوا اهمیت زیادی دارد، کاشت گونه کاج موثرتر از چنار به نظر می­رسد.

کلیدواژه ها:

چنار ، کاج الداریکا ، عناصر فلزی ، جذب اتمی شعله