هدف: امروزه بیش از ۲/۵ میلیارد نفر در سراسر جهان برای رفع محدودیت های عملکردی به فناوری های کمکی نیاز دارند که این رقم تا سال ۲۰۵۰ به ۳/۵ میلیارد نفر خواهد رسید. افزایش دسترسی افراد نیازمند به فناوری های کمکی، یک اولویت جهانی است و هرگونه اقدامی در این راستا نیازمند اندازه گیری درست میزان نیاز و دسترسی به این فناوری ها می باشد. سازمان جهانی سلامت ابزار ارزیابی سریع فناوری های کمکی را به زبان انگلیسی تهیه کرد که با کمک آن می توان میزان استفاده و نیاز به فناوری های کمکی را در یک جمعیت اندازه گیری کرد. هدف این مطالعه، معرفی این ابزار و تشریح مراحل ترجمه و تعیین روایی صوری نسخه فارسی آن بود.
روش بررسی: پس از کسب مجوز از سازمان جهانی سلامت، ترجمه نسخه انگلیسی ابزار بر اساس نظرات کارشناسان حوزه توانبخشی و ادبیات فارسی انجام شد. سپس، ترجمه پس رو توسط دو متخصص دیگر که تسلط کافی را به هر دو زبان فارسی و انگلیسی داشتند انجام گرفت. پس از رفع ابهامات و توافق بر روی نسخه حاصل، کمیته تخصصی متشکل از هفت کارشناس حوزه توانبخشی و سلامت به منظور تایید روایی صوری نسخه فارسی، تشکیل و تغییرات لازم به منظور بومی سازی بر روی ابزار اعمال شد.
یافته ها: نسخه فارسی ابزار ارزیابی سریع فناوری های کمکی شامل هفت بخش اطلاعات اولیه و اداری، اطلاعات جمعیت شناختی، تعیین وضعیت و مشکلات عملکردی و نیاز های افراد، تعیین وضعیت عرضه و تقاضا، تعیین وضعیت رضایت از فناوری های کمکی و خدمات و ارزیابی های مرتبط با این وسایل، توصیه ها و نظرات پرسشگر و مدیریت پس از پیمایش است. این ابزار مجموعا دارای ۴۲ پرسش است که به صورت خوداظهاری توسط مشارکت کنندگان تکمیل می شوند. تفاوت نسخه فارسی با نسخه انگلیسی آن در اضافه کردن یک پرسش در بخش اطلاعات اولیه و اداری و نیز اسامی تعدادی از ارائه دهندگان فناوری های کمکی با توجه به شرایط
ایران در بخش پاسخ به پرسش ها بودند.
نتیجه گیری: نسخه فارسی ابزار ارزیابی سریع فناوری های کمکی می تواند به عنوان ابزاری برای جمع آوری داده های مرتبط با نیاز و دسترسی به فناوری های کمکی در بافتار
ایران مورد استفاده قرار گیرد و تصمیم سازان و سیاست گذاران را در برنامه ریزی به منظور بهبود دسترسی و توزیع عادلانه فناوری های کمکی و رسیدن به پوشش همگانی سلامت یاری نماید. از آنجایی که استفاده از این ابزار در دیگر کشورها نیز در حال انجام است اطلاعات حاصل از آن می تواند با سایر نقاط جهان نیز مقایسه شود. پیشنهاد می شود مطالعه های بیشتر برای سنجش روایی محتوایی و پایایی این ابزار فارسی انجام شود.