ارائه طرح واره ی مفهومی آموزش حواس افزوده محیط زیست: رهیافتی به سوی پایداری

امروزه نظریه پردازان تعلیم و تربیت محیط زیست بر درگیر کردن هرچه بیشتر حواس پنج گانه فراگیران در فرآیندهای یاددهی-یادگیری محیط زیستی تاکیددارند. ازاین رو، مطالعه حاضر باهدف ارائه طرح واره ی مفهومی «آموزش حواس افزوده محیط زیست» با رویکرد پژوهشی «کیفی» و روش «پدیدارشناسی» انجام شد. روش نمونه گیری «معیاری» و نقطه توقف پژوهش دستیابی به «حد اشباع نظری» و «حداکثر تنوع» بود که منجر به مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۲ معلم در حال خدمت و ۱۳ دانشجو معلم شد. پس از مکتوب سازی مصاحبه ها، ۵۷۰ مضمون پایه، ۳۱ مضمون سازمان دهنده و ۹ مضمون فراگیر احصاء گردید. نتایج نشان داد مضامین سازمان دهنده عبارت اند از «معرفت شناسی و تفکر فلسفی»، «بنیان ها و مبانی اخلاقی»، «شبکه روابط داخلی موثر بر فضای آموزشی»، «شبکه روابط خارجی موثر بر فضای آموزشی»، «مهارت های ارتباط با طبیعت»، «سازمان دهی»، «برنامه ریزی»، «قوانین و مقررات در فرآیند»، «ارزیابی از معلم در فرآیند»، «نقش معلم»، «نقش تسهیلگر»، «نقش تجربه گر»، «پشتوانه های دانشی-اطلاعاتی معلم/تسهیلگر»، «پشتوانه های پژوهشی معلم/تسهیلگر»، «اهداف آموزشی»، «محتوای آموزشی»، «رسانه و تجهیزات»، «ارزیابی معلم از شاگرد»، «روش های آموزش»، «فضای آموزش»، «گروه بندی»، «محدودیت های زمانی»، «محدودیت های مالی»، «محدودیت های فیزیکی-محیطی»، «محدودیت های فرهنگی»، «ابعاد فناورانه و تجربه های نمادین طبیعت»، «ابعاد فرهنگی-اجتماعی»، «ابعاد عاطفی و روان تنی»، «ابعاد محیطی و فیزیکی»، «تناوب برگزاری دور ه ها» و «بازه ی زمانی هر دوره». هم چنین مضامین فراگیر در بعد نظری عبارت بودند از «فلسفه»، «اصول مدیریت آموزشی» و «پشتوانه های دانشی-پژوهشی»، و در بعد عملی عبارت بودند از «ارتباطات و تعاملات»، «بازیگران صحنه یاددهی-یادگیری»، ، «برنامه درسی»، «محدودیت ها»، «بافت و بستر» و «فرکانس برگزاری دوره های آموزشی». یافته ها با نقل قول های مستقیم پشتیبانی شدند تا دیدگاه های مصاحبه شوندگان را واضح و کامل منعکس کنند.

کلیدواژه ها:

"آموزش رسمی محیط زیست" ، "آموزش اثربخش" ، "آموزش حواس افزوده" ، "تجربه طبیعت" ، "تجربه کاوی"