اثر آبیاری قطره ای زیرسطحی بر شوری خاک، گرفتگی قطره چکان ها، عملکرد و بهره وری آب یونجه

با توجه به محدودیت منابع آبی کشور، بهینه کردن سامانه های آبیاری به نحوی که بتوان تلفات تبخیر و مدیریت تعرق را بهبود بخشد، از عوامل مهم در افزایش بهره وری آب است. لذا این پژوهش به منظور بررسی روش آبیاری قطره ای زیرسطحی و سامانه آبیاری بارانی بر عملکرد و بهره وری آب محصول یونجه طی سال های (۱۳۹۸ لغایت۱۴۰۰) در ایستگاه اکباتان مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان انجام شد. آزمایش در قالب بلوک های کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل آبیاری قطره ای زیرسطحی بدون تزریق تریفلورالین (T۱)، آبیاری زیرسطحی با تزریق تریفلورالین به میزان ۴ لیتر در هکتار (T۲)، آبیاری زیرسطحی با تزریق تریفلورالین به میزان ۶ لیتر در هکتار (T۳)، آبیاری با لوله های ناندرین (T۴) و یک تیمارآبیاری بارانی(شاهد) بودند. تاثیر تیمارهای مورد مطالعه بر میزان عملکرد و بهره وری آب در سطح احتمال یک درصد معنی دار شد. تیمار T۳ با بیشترین میزان عملکرد و بهره وری آب، به ترتیب به میزان ۲۰۸۷۳ کیلوگرم در هکتار ۴۶/۲ کیلوگرم بر مترمکعب بر سایر تیمارها برتری داشت. میانگین عملکرد ۳ ساله محصول یونجه در دو سامانه سیستم آبیاری قطره ای و بارانی به ترتیب ۱۹۷۷۹ و ۱۴۷۵۱ کیلوگرم در هکتار و میزان بهره وری آب به ترتیب ۴/۲ و ۳/۱ کیلوگرم بر مترمکعب تعیین شد. میانگین حجم آب مصرفی در دو سامانه آبیاری قطره ای زیرسطحی و بارانی، به ترتیب ۸۴۷۲ و ۱۱۴۸۰ مترمکعب در هکتار بود. لذا سامانه آبیاری قطره ای زیرسطحی علاوه بر افزایش عملکرد محصول، باعث کاهش ۲/۲۶ درصدی در آب مصرفی و بهبود بهره وری آب به میزان ۶/۸۴ درصد نسبت به سامانه آبیاری بارانی شد. همچنین هیچگونه اثری از تجمع ریشه در اطراف قطره چکانها مشاهده نشد. افزایش شوری در عمق خاک زراعی در زمان اتمام آبیاری ها در دو سیستم آبیاری ملاحظه شدکه با بارندگی های رخ داده در طول سال تقلیل پیدا می کرد.

کلیدواژه ها:

توسعه ریشه ، تریفلورالین ، مدیریت آبیاری