شناسایی و اولویت بندی شاخص های ارزیابی سیاست گذاری فرهنگی و اقتصاد فرهنگ در ایران

هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی و اولویت­ بندی شاخص ­های ارزیابی سیاست ­گذاری فرهنگی و اقتصاد فرهنگ در ایران بود. روش مورداستفاده در این مقاله، توصیفی، به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ داده، آمیخته است. برای شناسایی و تدوین شاخص­ ها از روش اسنادی و نیز نظرخواهی از نخبگان استفاده شد. سپس جدول شاخص­ های سیاست­گذاری فرهنگی و اقتصاد فرهنگ، در اختیار ۳۰ نفر از نخبگان و صاحب­ نظران حوزه سیاست ­گذاری فرهنگی و اقتصاد فرهنگ شامل اساتید دانشگاه و نیز صاحب نظران عرصه فرهنگی و اقتصادی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و حوزه اقتصادی قرار گرفت که با روش گلوله برفی انتخاب شدند. همچنین برای تحلیل شاخص ­ها از تکنیک­ های دلفی فازی و معادلات ساختاری و نرم­ افزارهای Lisrel  و MaxQDA استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که شاخص ­های اصلی تاثیرگذار بر سیاست­ گذاری فرهنگی شامل تدوین، اجرا و ارزشیابی می­ باشند. در بین این شاخص­ ها کم ترین بار عاملی مربوط به ارزشیابی بود. همچنین در بین مولفه های سیاست­گذاری فرهنگی، بیش ترین و کم ترین بار عاملی به ترتیب مربوط به تناسب و دسترسی و عدالت می ­باشد. همچنین نتایج نشان داد که شاخص ­های اصلی تاثیرگذار بر اقتصاد فرهنگ جاذبه ­های فرهنگی، اهرم فرهنگی، کارآفرینی فرهنگی، سرمایه انسانی و مشارکت فرهنگی بودند. در بین این شاخص­ ها کم ترین و بیش ترین بار عاملی به ترتیب مربوط به کارآفرینی فرهنگی و مشارکت فرهنگی می ­باشد. همچنین در بین مولفه ها اقتصاد فرهنگ، بیشترین و کمترین بار عاملی به ترتیب مربوط به میراث تاریخی و طرح ­های ابتکاری می ­باشد. همچنین شواهد آماری نشان می ­دهد که ایران در حوزه ­های گوناگون اقتصاد فرهنگ با توجه به پتانسیل بالقوه فراوان، از وضعیت مناسبی برخوردار نیست.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ، اقتصاد ، سیاست گذاری فرهنگی ، اقتصاد فرهنگ