دیپلماسی انرژی در سیاست جهانی معاصر؛ آینده رقابت ها و ائتلاف ها

با توجه به اهمیت مقوله انرژی در اقتصاد جهانی، کشورها از راهبردها و راهکنش های متعددی برای تامین منافع خود در بازار جهانی نفت استفاده می کنند. در این زمینه، طی سال های گذشته و با برداشت حداکثری از منابع شیل از سوی ایالات متحده آمریکا، بازار نفت نیز دستخوش دگرگونی های قابل توجهی شده است. سوال اصلی فراروی مقاله حاضر آن است که انقلاب شیل، چگونه بر سازوکارهای اقتصاد سیاسی جهانی نفت تاثیرگذاشته است؟ در پاسخ به این سوال، فرضیه اصلی تحقیق عبارت است از اینکه، برداشت حداکثری منابع شیل توانست علاوه بر تاثیرگذاری بر فرایند تعیین قیمت های جهانی نفت، به تهی سازی سهم کشورهای مخالف آمریکا از یک سو، تقویت اتحادهای سیاسی با کمک نفت و همچنین شتاب گرفتن تغییر سبد انرژی کشورهای تولیدکننده نفت و بازآرایی ژئوپلیتیک انرژی نفت بیانجامد. یافته های این تحقیق نشان می دهد که آمریکا با کمک نفت شیل توانست، سهم ایران را از بازار نفت به شدت تقلیل داده، قیمت جهانی نفت را همسو با منافع خود تغییر داده، از اهمیت تنگه هرمز در راستای منافع راهبردی خویش بکاهد و از متحدان سیاسی خود با ارایه معافیت های نفتی حمایت کند. مجموع این فعالیت نشان دهنده، مکانسیم های اقتصادی-سیاسی در بازار نفت است که کشورهای قدرتمند برای تداوم سلطه خود در عرصه جهانی به کار می بندد.

کلیدواژه ها:

دیپلماسی انرژی ، سیاست جهانی ، رقابت و ائتلاف ، انقلاب شیل