مخالف خوانی و تضاد معانی و مضامین، خصیصه بارز سبکی شیخ حسین شهرت شیرازی

از ویژگی های سبکی منحصر به فرد شعرای سبک هندی، نظیر شهرت شیرازی، که شعرشان را از سبک های دیگر متمایز تر و قابل تامل تر جلوه می دهد، مخالف خوانی است. در غزلیات شهرت، به تاسی از شعرای نامدار سبک هندی، دو نوع اندیشه متضاد از هم به چشم می خورد، یعنی : زمانی نگرشش به عناصر شعری و شخصیت های مشهور داستانی، تاریخی، قرآنی و اسطوره ای، همان نگرش کلیشه ای در سنت دیرینه شعر فارسی است و زمانی نیز همنوا با دیگر شعرای هم سبک خویش و بر خلاف هنجار دیرینه ادبی، از زاویه ای غیر عرفی نگریسته و به خلاف آمد عادت در مورد آن عناصر و شخصیت ها به قضاوت می نشیند. در غزلیات شهرت، مضامین متضادی به چشم می خورد که در دو شکل مثبت و منفی همدیگر را نقض می کنند. علت اساسی این مخالف خوانی ها و مضامین متضاد در غزلیات شهرت را می توان در عواملی نظیر: از زوایای مختلف به یک پدیده ثابت نگریستن، نگاه عاطفی داشتن به پدیده های محیط اطراف و از همه مهم تر دستیابی به معنی جدید، «معنی بیگانه» دانست. در این پژوهش، با روش توصیفی- تحلیلی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اکثر موارد مخالف خوانی و مضامین متضاد در غزلیات شهرت استخراج و مورد بررسی واقع شده است. نتیجه پژوهش نشان می دهد که در غزلیات شهرت، با تاسی از شعرای نامدار سبک هندی، به جهت خلق مضمون جدید، معنی بیگانه، مخالف خوانی و مضامین متضاد، در حد قابل توجهی مشاهده می گردد.

کلیدواژه ها:

مخالف خوانی ، معانی و مضامین متضاد ، غزلیات ، شهرت شیرازی ، سبک هندی ، معنی بیگانه