مطالعه راهبردی آموزش املا و واژگان فارسی در مدارس ایران از دیدگاه شناختی

در این مقاله قصد شده است که با هدف تقویت ساختار نظام آموزش زبان فارسی برخی پارامترهای نوشتاری زبان فارسی در سه حیطه برنامهریزی درسی، کتاب‎های درسی و روش های تدریس در مدارس بررسی و واکاوی شود. این پارامترها در دو سطح خرد و کلان ساختار آموزش ردیابی و در این تحقیق مطرح شده‎اند. پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و به شیوه کتابخانه ای انجام شده، و سعی شده است که در آن به دو سوال اساسی پاسخ داده شود: ۱. چه پارامترهایی در ساختار برنامه درسی و محتوای آن (ساختار کلان) نیازمند توجه و بازنگری است؟ ۲. در زمینه روش‎های تدریس نوشتار فارسی (ساختار خرد) به‎ویژه در درس املا چه ملاحظاتی پیشنهاد می شود؟ برای پاسخ به سوال نخست، بررسی تطبیقی در محتوای برنامه درسی رسمی ایران و انگلستان انجام شد. بر اساس یافته‎ها، مشخص شد که سازه‎های زبان فارسی - شامل تک‎نگاره (نویسه) ها، تکواژهای صرفی و اشتقاقی و نیز تکواژگونه‎ها – نظام مشخص مبتنی بر آموزش ندارند و بازتدوین نظام و قواعد آوایی و نوشتاری حاکم بر آنها به منظور ساماندهی و جامعیت برنامه درسی ضروری است. برای پاسخ به سوال دوم، دو مولفه، یعنی محتوای کتابهای درسی و روشهای تدریس معلمان، بررسی شدند و مشخص گردید که در سه زمینه، بازنگری لازم است: نخست، آموزش ساختواژه فارسی؛ دوم، آموزش واژگان عربی؛ سوم، دستورخط به عنوان ویژگی خاص نوشتار فارسی. از همین رو، مجموعه‎ای از راهبردهای آموزشی و روش های تدریس مبتنی بر رویکردهای شناختی نیز ببر اساس مدل الیس ارائه شد.

کلیدواژه ها:

تحلیل تطبیقی ، نظام تک‎نگاره‎ها ، روش‎های شناختی ، برنامه درسی ، مدل فرایند خواندن الیس