بررسی ناراحتی های اسکلتی- عضلانی و عوامل مرتبط در کارگران یکی از میدان های نفتی جنوب

مقدمه: ناراحتی­های اسکلتی- عضلانی یک مشکل روبه رشد در جهان است که به­دلیل ناتوانی­های طولانی مدت، هزینه­های زیادی را بر دوش سازمان­ها و دولت­ها می­گذارد. کارکنان میدان­های نفتی که نقش مهمی در اقتصاد کشور دارند به­دلیل وضعیت­های استاتیک، تکراری و استرس­زا در کار با ماشین آلات حفاری، بر روی دکل­ها و سکوها اغلب با خطر ناراحتی­های اسکلتی- عضلانی مواجه هستند. هدف این مطالعه، بررسی ناراحتی­های اسکلتی- عضلانی و عوامل مرتبط در این کارگران می­باشد.مواد و روش­ها: نوع مطالعه توصیفی- تحلیلی بوده و جامعه مورد مطالعه ۶۰ نفرکارگران یکی از میدان­های نفتی جنوب در سال ۱۳۸۶ می­باشند که در بخش­های حفاری (سکوبان، دکلبان و .....)، تعمیرات و نگهداری (جوشکار، برقکار و ...)، خدمات (نظافتچی، آشپز و ...) و مهندسی (نمودارگیر گل حفاری و ...) کار می­کنند. داده­ها با پرسش­نامه استاندارد نوردیک به روش مصاحبه جمع­آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از آزمون­های χ۲ و رگرسیون لجستیک انجام شد.نتایج: در این مطالعه کارگران با میانگین سنی ۸/۹± ۰/ ۳۵ شرکت کردند و ۳/۴۸% از آنان بیش از ۵ سال سابقه کار داشتند. از عوامل فیزیکی کار ۳/۸۳% از کارکنان در شغل خود حرکات تکراری مچ و انگشتان، خم شدن تکراری آرنج و کارکردن با دست در ارتفاع بالاتر از شانه و ۳/۸۸% بلند کردن بار بیش از ۲۵ کیلوگرم را گزارش کردند. در این مطالعه ۷/۸۶% حداقل بک ناراحتی اسکلتی- عضلانی را در ۱۲ ماه گذشته گزارش کردند. شایع­ترین ناراحتی زانودرد (۱/۷۱%) و سپس کمردرد (۷/۶۱%) و شانه­درد (۷/۵۱%) به­دست آمد. تحلیل رگرسیون نشان داد بین کمردرد با حمل بار، درد شانه و آرنج با تحصیلات و زانودرد با شغل حفاری ارتباط معناداری وجود دارد (۰۵/۰P<).نتیجه­گیری: با توجه به نتایج، ناراحتی­های اسکلتی عضلانی در کارگران این میدان نفتی بالاست. برای پیشگیری اقدامات فوری مداخله­ای ارگونومیک پیشنهاد می­گردد.مقدمه: ناراحتی­های اسکلتی- عضلانی یک مشکل روبه رشد در جهان است که به­دلیل ناتوانی­های طولانی مدت، هزینه­های زیادی را بر دوش سازمان­ها و دولت­ها می­گذارد. کارکنان میدان­های نفتی که نقش مهمی در اقتصاد کشور دارند به­دلیل وضعیت­های استاتیک، تکراری و استرس­زا در کار با ماشین آلات حفاری، بر روی دکل­ها و سکوها اغلب با خطر ناراحتی­های اسکلتی- عضلانی مواجه هستند. هدف این مطالعه، بررسی ناراحتی­های اسکلتی- عضلانی و عوامل مرتبط در این کارگران می­باشد. مواد و روش­ها: نوع مطالعه توصیفی- تحلیلی بوده و جامعه مورد مطالعه ۶۰ نفرکارگران یکی از میدان­های نفتی جنوب در سال ۱۳۸۶ می­باشند که در بخش­های حفاری (سکوبان، دکلبان و .....)، تعمیرات و نگهداری (جوشکار، برقکار و ...)، خدمات (نظافتچی، آشپز و ...) و مهندسی (نمودارگیر گل حفاری و ...) کار می­کنند. داده­ها با پرسش­نامه استاندارد نوردیک به روش مصاحبه جمع­آوری و تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از آزمون­های χ۲ و رگرسیون لجستیک انجام شد. نتایج: در این مطالعه کارگران با میانگین سنی ۸/۹± ۰/ ۳۵ شرکت کردند و ۳/۴۸% از آنان بیش از ۵ سال سابقه کار داشتند. از عوامل فیزیکی کار ۳/۸۳% از کارکنان در شغل خود حرکات تکراری مچ و انگشتان، خم شدن تکراری آرنج و کارکردن با دست در ارتفاع بالاتر از شانه و ۳/۸۸% بلند کردن بار بیش از ۲۵ کیلوگرم را گزارش کردند. در این مطالعه ۷/۸۶% حداقل بک ناراحتی اسکلتی- عضلانی را در ۱۲ ماه گذشته گزارش کردند. شایع­ترین ناراحتی زانودرد (۱/۷۱%) و سپس کمردرد (۷/۶۱%) و شانه­درد (۷/۵۱%) به­دست آمد. تحلیل رگرسیون نشان داد بین کمردرد با حمل بار، درد شانه و آرنج با تحصیلات و زانودرد با شغل حفاری ارتباط معناداری وجود دارد (۰۵/۰P<). نتیجه­گیری: با توجه به نتایج، ناراحتی­های اسکلتی عضلانی در کارگران این میدان نفتی بالاست. برای پیشگیری اقدامات فوری مداخله­ای ارگونومیک پیشنهاد می­گردد.

کلیدواژه ها:

ناراحتی اسکلتی عضلانی ، کارکنان میدان های نفتی ، عوامل مرتبط.