نقشه برداری مناطق زاغه نشین با استفاده از فتوگرامتری پهپاد

پیشینه و اهداف: پدیده شهرنشینی به عنوان فرآیند تغییر نظم اجتماعی و دگرگونی منظر یک شهر در همه جا به خصوص در کشورهای در حال توسعه رخ می­دهد، اما شهرنشینی، رشد زاغه نشینی یا سکونت گاه های غیررسمی را به دنبال داشته و توسعه مناطق شهری با مناطق زاغه نشین متراکم و پیچیده، نیازمند برنامه ریزی گسترده و اطلاعات دقیق و قابل اعتماد است. جمع آوری داده­ها با استفاده از روش­های سنتی زمان بر و پرهزینه است، اما فتوگرامتری پهپاد قادر به تهیه نقشه­های دقیق و قابل اعتماد در مدت زمان کوتاه با جزئیات مکانی بالا برای توصیف و تجسم مناطق زاغه نشین هستند.روش ها : به دلیل پیچیدگی زیاد بافت مناطق زاغه نشین و قدرت تفکیک مکانی محدود تصاویر ماهواره­ای، امکان استفاده از تصاویر ماهواره ای برای تهیه نقشه­های دقیق با جزئیات بالا وجود ندارد. پرنده­های هدایت پذیر از راه دور (پهپاد) به عنوان سکوی تصویربرداری، امکان اخذ تصاویر با جزییات زیاد و قدرت تفکیک بالا را فراهم می­سازند. از این رو، فتوگرامتری پهپاد به عنوان راهکار مناسب برای تهیه نقشه مناطق زاغه نشین مطرح می­گردد. هر چند که ساختار تصویربرداری به روش فتوگرامتری هوایی مرسوم یعنی اخذ تصاویر قائم با پوشش طولی و عرضی امکان تهیه مدل سه بعدی را فراهم می­سازد، پیچیدگی­های بافت مناطق زاغه نشین، موجب بروز نواحی پنهان زیاد در مدل سه بعدی می­شود. علاوه بر این، ساختار تصویربرداری متداول به دلیل وابستگی بین پارامترهای کالیبراسیون دوربین و پارامترهای توجیه خارجی دوربین در روش مثلث بندی دسته اشعه مناسب برای تعیین پارامترهای کالیبراسیون دوربین نیست. از این رو، در این تحقیق، تصاویر قائم و مایل پهپادی با زاویه ۳۰ و ۴۵ درجه برای تهیه نقشه سه بعدی منطقه زاغه نشینی واقع در شهر شطره استان ذی قار عراق استفاده شده و ارزیابی دقت حاصل از تصاویر قائم و مایل با استفاده از نقاط کنترل موجود در منطقه مورد مطالعه قرار گرفت.یافته ها: استفاده از تصاویر مایل، موجب بهبود دید عوارض و کاهش نواحی پنهان گردیده و منجر به افزایش دقت کالیبراسیون شد. علاوه بر این، تصاویر مایل دید وسیع­تر از تصاویر قائم را پوشش داده و می­توان مناطق پنهان شده در زیر موانع مانند گیاهان، ساختمان­ها و کوچه­های باریک را مشاهده کرد. این ویژگی، دقت بالایی را ارائه می­دهد که می­توان از آن در پروژه هایی که نیاز به توصیف دقیق دارند، مانند پروژه های حفاظت از میراث فرهنگی و پروژه­های شهری که نیاز به جزئیات مانند نمای ساختمان و برآورد ارتفاع آن ها دارند، استفاده کرد.نتیجه گیری: در این تحقیق، از تصاویر قائم و مایل پهپاد برای تهیه نقشه سه بعدی منطقه زاغه نشین استفاده شد و بر اساس نتایج حاصل، خطای کل تصاویر مایل به ترتیب برابر ۲/۶ و ۳/۸ سانتی متر برای تصاویر مایل با زوایای ۳۰ و ۴۵ به دست آمد، در حالی که خطای کل تصاویر قائم برابر ۱/۱۶سانتی متر است. این مقایسه، برتری دقت تصاویر مایل نسبت به تصاویر قائم را نشان می­دهد. در پروژه­هایی که نیاز به استخراج ارتفاع ساختمان با دقت بیشتری دارند، استفاده از تصاویر مایل، مناسب بوده در حالی که مدل سه بعدی ساختمان­های دارای ارتفاع کم را می­توان با تصاویر قائم تولید نمود.

کلیدواژه ها:

پهپاد ، تصاویر قائم ، تصاویر مایل ، فتوگرامتری ، مناطق زاغه نشین ، نقشه برداری سه بعدی