تاثیر دمای آستنیته کردن در عملیات کوئنچ و جزءبندی بر رفتار مکانیکی فولاد

در دهه های اخیر، اجزای فولادی با استحکام مکانیکی بالا و انعطاف پذیری مناسب ، به طور فزاینده در صنعت خودروسازی مورد تقاضا واقع شده اند. استحکام مکانیکی بالا در کنار انعطاف پذیری مناسب ، موجب افزایش چقرمگی فولاد و ارتقای قابلیت جذب انرژی در آن به هنگام برخورد و تصادف خودرو می گردد. این ویژگی ، یک مزیت عالی در طراحی و ساخت اجزای اصلی خودرو (اعضای عرضی ، شاه تیرهای طولی ، تقویت کننده های ستون میانی ، آستانه درب ها، تقویت کننده های سپر و غیره در خودروهای سواری و تقویت کننده ها در وسایط نقلیه عمومی ) به شمار می رود. یکی از تکنیک های نوین و کم هزینه در این راستا، فرآوری فولاد از طریق عملیات حرارتی کوئنچ و جزءبندی می باشد. این نوع از عملیات حرارتی بر پایه نفوذ کربن از فاز مارتنزیت به فاز آستنیت و پایدارسازی حرارتی آستنیت می باشد. در مقاله پیش رو، مشخصات ریزساختاری و خواص مکانیکی یک نوع ورق فولادی کربن - منگنز - سیلیسیم کم آلیاژ تحت عملیات کوئنچ و جزءبندی یک مرحله ای و دو مرحله ای مورد مطالعه قرار گرفت . در این پژوهش ، شرایط آستنیته کردن فولاد به صورت های جزیی (در دمای ºC ۸۰۰) و کامل (در دمای ºC ۹۰۰) در نظر گرفته شد و مشخصات ریزساختاری و خواص مکانیکی فولاد فرآوری شده مورد بررسی قرار گرفت . نتایج حاصل حاکی از تامین مقادیر استحکام کششی بالا (تا MPa ۷۱۲) در کنار درصدهای ازدیاد طول قابل توجه (تا ۴۶/۱۵%) در فولاد فرآوری شده با عملیات کوئنچ و جزءبندی بود. این مطلب موید آن است که فرایند مذکور، تکنیکی مناسب جهت تولید انواع فولاد پر استحکام پیشرفته نسل سوم می باشد.

کلیدواژه ها:

عملیات کوئنچ و جزءبندی ، فولاد کربن - منگنز - سیلیسیم ، ریزساختار ، خواص مکانیکی ، صنعت خودرو.