تحلیل فضا-زمانی و اپیدمیولوژیک تماس با فوریتهای خدمات پزشکی(EMS) به علت فشار خون بالا با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) در شهر مشهد

مقدمه: خدمات فوریت های پزشکی(EMS) ، اولین نقطه خدمات رسانی برای افرادی است که در شرایط بحرانی بوده و به خدمات اورژانسی نیاز دارند و فشار خون بالا، یکی از عوامل مهم مرگ و میر در ایران و جهان می باشد. روش: این پژوهش کاربردی و توصیفی–تحلیلی با استفاده از آمار فضایی و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، به تحلیل فضا-زمانی اپیدمیولوژیک فشارخون در شهر مشهد پرداخته است. جامعه آماری، کل تعداد مبتلایان به بیماری فشار خون (۳۵۵۵ نفر)، در محدوده قانونی شهر مشهد می باشند که در بازه زمانی سال های ۲۰۱۸ الی۲۰۱۹ با مرکز EMS تماس گرفته اند. برای شناسایی الگوی مکانی بیماری فشار خون، در تحلیل الگوی توزیع فضایی از تکنیک های عارضه مرکزی، منحنی انحراف استاندارد، تحلیل خوشه بندی زیاد/کم، تحلیل لکه های داغ، شاخص موران جهانی و محلی و تحلیل تراکم کرنل برای تجزیه و تحلیل و چگونگی الگوی توزیع فضایی بیماری فشار خون، توسط سیستم اطلاعات جغرافیایی به کار رفته است.نتایج: یافته های پژوهش نشان می دهند که شاخص تحلیل خوشه بندی در الگوی فضایی، به صورت خوشه بندی شدید می باشد. مدل تخمین تراکم کرنل در بازه زمانی ۲۰۱۸ الی ۲۰۱۹ نشان داد که، بیشترین مناطق درگیر بیماری های فشار خون، شامل مناطق شمال شرقی به سمت مرکز شهر مشهد بوده که بیماران مبتلا به فشار خون بالا یا پایین، به صورت خوشه های داغ و یا سرد تجمع یافته اند.نتیجه گیری: با استفاده از نتایج تحلیلی این پژوهش، شناخت جامعی از کانون های بیماری فشار خون، و الگوهای فضایی و پراکنش جغرافیایی سلامت، در شهر مشهد، حاصل شده است که می تواند در اقدامات پیشگیرانه مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تحلیل فضایی-زمانی ، فشار خون بالا ، فوریتهای خدمات پزشکی (EMS) ، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، شهرمشهد