خوانش پیشران های موثر بر کاهش فقر شهری در بافت های تاریخی با تاکید بر رویکرد توانمندسازی مورد پژوهی: بافت تاریخی شهر یزد

بافت­های تاریخی و فرسوده شهری به خاطر دارا بودن بسیاری از ابعاد گوناگون محرومیت چون کمبود دسترسی به فرصت های اشتغال و مسکن، زیرساخت های نامناسب، نبود تامین اجتماعی و دسترسی به بهداشت، آموزش و امنیت فردی در رنج و مضیقه­اند. مجموعه این عوامل در شکل­گیری فقر شهری در این محدوده­ها موثرند. تجربه نشان داده است که برنامه های تک بعدی و یک جانبه و بدون نگاه آینده­نگری، نه تنها مشکلات را برطرف ننموده، بلکه مشکلی جدی در سیستم های زیستی شهری در این مناطق به دنبال داشته است. دراین بین، نقش و اثرات توانمندسازی می تواند در برنامه ریزی برای مقابله با فقر شهری در بافت­های تاریخی بسیار تعیین کننده باشد. بدین منظور در این پژوهش سعی گردیده است که به صورت سیستمی و نظام­مند پیشران­های کلیدی موثر بر کاهش فقر شهری در بافت تاریخی شهر یزد با تاکید بر رویکرد آینده­پژوهی، شناسایی و تحلیل شوند. روش تحقیق در مطالعه ی حاضر آمیخته (کمی-کیفی) با ماهیت تحلیلی-اکتشافی می­باشد .در این پژوهش ابتدا با تکنیک پویش محیطی و دلفی، ۳۵ پیشران اولیه در سه حوزه مختلف استخراج شده و سپس با استفاده از روش دلفی مدیران، ماتریس اثرات متقاطع مولفه ها تشکیل گردیده است. در مرحله بعدی از طریق نرم­افزار میک­مک نسبت به تحلیل ماتریس اقدام شده است. با توجه به امتیاز بالای اثر­گذاری مستقیم و غیر­مستقیم عوامل، ده عامل اصلی به ­عنوان پیشران­های کلیدی موثر بر کاهش فقر شهری با رویکرد توانمندسازی مورد شناسایی قرار گرفتند. همچنین بر اساس نتایج حاصل از ماتریس اثرگذاری عوامل، از مجموع ۲۲۱۳ رابطه اثرگذاری مستقیم عوامل، متغیر­های بخش اجتماعی با کسب امتیاز ۹۳۸، بیشترین تاثیر را در راستای کاهش فقر شهری با رویکرد توانمندسازی در محدوده موردمطالعه داشته اند.

کلیدواژه ها:

: Future studies ، urban poverty ، historical context ، empowerment ، Yazd city ، آینده پژوهی ، فقر شهری ، بافت تاریخی ، توانمندسازی ، شهر یزد