تحلیل موازین خوشنویسی در کتیبه ی کوفی تزیینی مسجد گنبد سنگان

مسجد گنبد در شهر سنگان، استان خراسان رضوی واقع شده است . فضای داخلی این مسجد را با کتیبه های کوفی تزیینی آراسته اند. در گنبدخانه این مسجد کتیبه ی کوفی تزیینی از نوع کوفی مورق (برگدار) به شیوه ی گچ بری قرار دارد که بنا به نظر پژوهشگران مربوط به قرن ششم هجری می باشد. کتیبه ای زیبا و چشم نواز که ویژگی های بصری آن جهت مطالعه ی این نوع از خط کوفی حائز اهمیت بوده و کم تر به آن پرداخته شده است . هدف از این پژوهش ، پاسخ به این پرسش است ، مشخصه های زیبایی شناختی کتیبه ی کوفی تزیینی مسجد گنبد سنگان از منظر سبک و تزیین کدامند؟ روش تحقیق ، به شیوه ی توصیفی -تحلیلی ، مبنای گرآوردی اطلاعات، به صورت کتابخانه ای ، تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از فنون مشاهده و رویکرد تحلیل ساختاری است . به منظور بررسی مشخصات زیبایی شناختی این کتیبه ، خط آن از نظر ساختاری (طراحی حروف، کرسی بندی و تزیینات) بررسی شد. سه نظام نوشتاری ، هندسی و گیاهی کتیبه مشخص و از جنبه های دو قاعدهی کلی خط ، یعنی حسن تشکیل و حسن وضع مورد مطالعه قرار گرفت . نتیجه ی این مطالعات نشان داده است ساختار حروف در نظام نوشتاری بر طبق قواعدی مشخص و به صورت متناسب طراحی شده اند. کرسی بندی در نوشتار رعایت شده، ساختار هندسی بیش تر به صورت مستقل و تزیینی و ساختار گیاهی آن بیش تر به صورت افزوده به حروف و کلمات هستند.

کلیدواژه ها:

کتیبه ، کوفی تزیینی ، قرن ششم ، ایران ، مسجد سنگان