مطالعه تحلیلی-تطبیقی شاخص های جنسیتی و رابطه ی آن ها با حکمرانی خوب

این پژوهش در پی آن است که شاخص نابرابری جنسیتی و رابطه آن با شاخص حکمرانی خوب را مورد بررسی تحلیلی-تبیینی قرار دهد. مبنای نظری پژوهش را رویکردهای جنسیت و توسعه، جریان سازی جنسیتی، نظریه های حوزه توانمندسازی شامل رویکردهای نایلا کبیر، سارا لانگه، آلسوپ و هینسون، دیپا نارایان، اینگلهارت و آمارتیاسن و از سوی دیگر، رویکرد نهادگرایی با تمرکز بر نظریه حکمرانی خوب تشکیل می دهند. این پژوهش به روش تحلیل ثانویه، با استفاده از داده های گزارش WGI در بانک جهانی، گزارش شکاف جنسیتی مجمع جهانی اقتصاد و گزارش توسعه انسانی، برای بررسی ۱۴۴ کشور جهان انجام شده است. به منظور تحلیل اطلاعات و روابط علی بین متغیرها با استفاده از نرم افزار spss، ابتدا کشورهای مورد بررسی بر اساس نمره حکمرانی خوب در سه خوشه مجزا طبقه بندی شدند. سپس، برای همبستگی میان متغیرها، از ضریب همبستگی پیرسون و همچنین، برای تحلیل چندمتغیره  از رگرسیون استفاده شد. براساس یافته های پژوهش بین شاخص های حکمرانی خوب و شاخص های نابرابری جنسیتی رابطه معنی دار وجود دارد و شش مولفه حکمرانی خوب با چهار بعد نابرابری جنسیتی، همبستگی و رابطه مثبت دارند. در کشورهایی که نمره شاخص حکمرانی خوب در آن ها بالا است، نابرابری جنسیتی نیز کم تر است و به سمت برابری جنسیتی بیش تر در حرکت هستند. براساس نتایج معادله رگرسیون در سه خوشه از کشورها؛ در خوشه اول، مولفه حق اظهار نظر و پاسخ گویی و مولفه کنترل فساد؛ در خوشه دوم، مولفه حاکمیت قانون و در خوشه سوم، مولفه ثبات سیاسی و عدم خشونت/تروریسم وارد معادله شده و نابرابری جنسیتی را تبیین می نمایند. در مجموع، یک سوم از تغییرات شاخص نابرابری جنسیتی در سطح کشورها با مولفه های حکمرانی خوب قابل توضیح و تبیین می باشند.

کلیدواژه ها:

زنان ، شاخص حکمرانی خوب ، شاخص شکاف جنسیتی ، نابرابری جنسیتی ، توانمندسازی زنان