اثر ضدقارچی عصاره های اترنفت، دی کلرومتان، اتیل استات، اتانول و هیدرواتانول اندام هوایی درمنه های خراسانی، شرقی و معمولی

زمینه و هدف: یکی از بیماری های مهم جلدی انسان و حیوانات، درماتوفیتوزیس است که مقاومت آن به درمان های رایج رو به افزایش است. این مطالعه به منظور تعیین میزان فعالیت برون تنی ضدقارچی عصاره های اترنفت، دی کلرومتان، اتیل استات، اتانول و هیدرواتانول اندام هوایی درمنه های خراسانی (Artemisia khorassanica)، شرقی (Artemisia scopari) و معمولی (Artemisia vulgaris) علیه قارچ های شایع عامل بیماری درماتوفیتوزیس شامل تریکوفیتون روبروم (Trichophyton rubrum)، تریکوفیتون وروکوزوم (Trichophyton verrucosum)، اپیدرموفیتون فلوکوزوم (Epidermophyton floccosum) و میکروسپوروم کانیس (Microsporum canis) انجام شد. روش بررسی: این مطالعه توصیفی روی عصاره های مختلف اندام هوایی درمنه های خراسانی، شرقی و معمولی علیه جدایه های قارچی Trichophyton rubrum، Trichophyton verrucosum، Microsporum canis و Epidermophyton floccosum انجام شد. اندام های هوایی سه گونه درمنه خراسانی، درمنه شرقی و درمنه معمولی با استفاده از پنج حلال اتر نفت، دی کلرومتان، اتیل استات، اتانول و هیدرواتانول (۵۰%) عصاره گیری و عصاره های حاصل برای اثرات ضددرماتوفیتی علیه Trichophyton rubrum، Trichophyton verrucosum، Microsporum canis و Epidermophyton floccosum غربالگری شدند. سپس آزمایش حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) براساس روش رقیق سازی در آگار انجام شد. فعال ترین عصاره ها در آزمون های مقدماتی فیتوشیمیایی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها: در غربالگری اولیه، میکروسپوروم کانیس و تریکوفیتون وروکوزوم به ترتیب حساسیت (۸۶.۶۶%) و مقاومت (۱۰۰%) بیشتری را به عصاره های مورد مطالعه نشان دادند. عصاره های حاصل از درمنه شرقی، از گسترده ترین دامنه فعالیت برخوردار بودند. موثرترین عصاره های به کار رفته در آزمایش ها نیز با MIC برابر با ۷۸.۱۲ میکروگرم بر میلی لیتر از همین گیاه بودند. عصاره های هیدرواتانولی تمام گونه های گیاهی کمترین فعالیت ضددرماتوفیتی را بروز دادند. نتایج مطالعات مقدماتی فیتوشیمیایی، حضور مشترک ترپنوییدها را در تمام عصاره های اتر نفتی و دی کلرومتانی گونه های گیاهی نشان داد. نتیجه گیری: برخی ترکیبات چربی دوست موجود در عصاره های مختلف به ویژه عصاره های اتر نفتی و دی کلرومتانی درمنه شرقی فعالیت قابل توجه برون تنی ضددرماتوفیتی دارد.

کلیدواژه ها:

Artemisia ، Trichophyton rubrum ، Trichophyton verrucosum ، Epidermophyton floccosum ، Microsporum canis ، درمنه ، تریکوفیتون روبروم ، تریکوفیتون وروکوزوم ، اپیدرموفیتون فلوکوزوم ، میکروسپوروم کانیس