بررسی تغییرات پوشش گیاهی و خاک علفزارهای مناطق نیمه مرطوب استان مازندران در طی سالهای ۱۴۰۰-۱۳۹۶- سایت اسب چر

سابقه و هدف: پایش و ارزیابی مراتع با تامین اطلاعات لازم در درازمدت، زمینه برنامه ریزی اصولی و جلوگیری از تخریب مراتع، حفظ آب و خاک را فراهم می کند. تهیه بانک اطلاعات مستمر از شاخص های پوشش گیاهی و خاک در مراتع و پایش روند تغییرات آنها، تعیین رابطه بین شاخص های پوشش گیاهی با عوامل اقلیمی، پایش روند و شدت تغییرات در مدیریت های مختلف و تامین اطلاعات برای محاسبه ظرفیت درازمدت مراتع از اهداف این تحقیق است. مواد و روش ها: برای اجرای این تحقیق، سایت اسب چر در مراتع منطقه بلده در استان مازندران به مدت ۵ سال ارزیابی و پایش شد. برای ارزیابی شاخص های پوشش گیاهی در مرتع در سایت قرق و چرا شده، تعداد ۳ ترانسکت ۱۰۰ متری با فاصله ۵۰ متر از یکدیگر قرار داده شد. اندازه گیری اطلاعات زمینی، شامل عوامل گیاهی و خاکی بوده است. عوامل گیاهی شامل میزان درصد تاج پوشش، تراکم و تولید گونه های گیاهی، درصد لاشبرگ و وضعیت و گرایش مرتع بوده است. عوامل خاکی شامل اسیدیته، هدایت الکتریکی، ازت، فسفر، پتاسیم، ماده آلی، وزن مخصوص ظاهری و بافت خاک بوده است. در هر ترانسکت تعداد ۱۰ پلات یک متر مربعی و در مجموع ۳۰ پلات در داخل و خارج قرق قرار داده شد. پوشش تاجی هر گونه گیاهی با روش اندازه گیری سطح تاج پوشش، تراکم گونه های گیاهی در سطح پلات با شمارش تعداد گونه، تولید پلات ها براساس روش قطع و توزین و درصد پوشش سنگ و سنگریزه، درصد لاشبرگ و درصد خاک لخت نیز در پلات ها اندازه گیری شد. آنالیز و آزمون داده ها در نرم افزار Minitab۱۶ انجام شد. نتیجه گیری: بین منطقه قرق و چرا شده از لحاظ برخی عوامل خاکی، اختلاف معنی دار وجود دارد. بین شاخص های ارزیابی پوشش گیاهی در طی سالهای مورد مطالعه، اختلاف معنی دار وجود دارد. بیشترین میزان پوشش و تولید در هر دو منطقه قرق و چرا شده در سال ۱۳۹۹ و کمترین آن در سال۱۳۹۶ بوده است. نتایج آزمون همبستگی نشان داد که میزان بارندگی کل، بارندگی پاییز و زمستان و بارندگی فصل رشد بیشترین همبستگی را در میزان تاج پوشش و تولید گیاهان منطقه بر عهده داشته است.

کلیدواژه ها:

پایش ، ارزیابی مراتع ، مدیریت مراتع ، استان مازندران ، سایت اسب چر