ارزیابی پاسخ رواناب به تغییرات دهه ای پوشش زمین و فراسنج های اقلیمی بارش و برف در حوضه ی زاینده رود

به منظور بررسی پاسخ هیدرولوژیکی حوضه آبریز زاینده رود به تغییرات پوشش و کاربری زمین سه دوره ی آماری ۱۹۹۴- ۱۹۸۵، ۲۰۰۴- ۱۹۹۵ و ۲۰۱۸- ۲۰۰۵ در نظر گرفته شد. نقشه های کاربری زمین در این پژوهش با استفاده از تصاویر ماهواره ای لندست ۵ و ۷ سنجنده های TM و ETM+ به دست آمد. همچنین از قابلیت سامانه «گوگل ارث انجین» به منظور اخذ تصاویر تصحیح شده ماهواره ای استفاده شد. جهت بررسی تغییرات روزهای برفی از داده های مدل FLDAS طی دوره آماری ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۸ استفاده شد. برای بررسی روند دراز مدت میزان ریزش برف سالانه، پوشش برف و آب معادل ذوب برف از مدل رگرسیون خطی استفاده شد. مقایسه ی نقشه های کاربری زمین در سه دوره موردنظر نشان داد که سطح پوشش سبز شامل مرتع و جنگل کاهش یافته است. در حالی که سطح زمین های انسان ساخت و زمین های کشاورزی افزایش نشان می دهد. مساحت زمین های انسان ساخت از ۹/۶ درصد در دوره اول به ۴/۱۱ درصد در دوره دوم و مساحت زمین های کشاورزی از ۱۲۰۵ کیلومترمربع در دوره اول به ۱۳۳۲ کیلومترمربع در دوره سوم رسیده است. همچنین مساحت پوشش برف در دوره دوم و سوم نسبت به دوره اول کاهش را نشان می دهد. مقادیر بدست آمده از تحلیل روند بارش روند معنادار خاصی را نشان نمی دهد. با بررسی روند خطی برف طی دوره آماری ۲۰۰۱ – ۲۰۱۸ نیز مشخص شد، در پوشش برف، تعداد روزهای برفی و آب معادل ذوب برف روند داده ها کاهشی می باشد. اما با مقایسه دوره های موردنظر می توان فهمید در کاهش دبی زاینده رود تاثیر عوامل انسانی بسیار بیشتر از عوامل اقلیمی می باشد.

کلیدواژه ها:

کاربری و پوشش زمین. رواناب ، مدل FLDAS ، روند. حوضه زاینده رود