نقش رقابت خاندانهای زیاداوغلی و باگراتونی در آغاز جنگهای ایران و روس

خاندان زیاداوغلی با حکومت بر خان نشین گنجه و خاندان باگراتونی با حکمرانی بر والی گری گرجستان، از قدرت های برجسته رقیب در قفقاز جنوبی به شمار می آمدند. رقابت های این دو حکومت محلی بعد از مرگ نادرشاه افشار، در قالب اختلافات ارضی نمایان شد و با گرایش گرجی ها به روس ها و زیاداوغلی ها به حکومت قاجار به اوج خود رسید. پژوهش حاضر در نظر دارد تا با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی رقابت دو خاندان محلی زیاداوغلی و باگراتونی در قفقاز جنوبی پس از مرگ نادرشاه بپردازد و نقش این رقابت را به عنوان یکی از علل استیلای روسیه تزاری بر اراضی خان نشین گنجه موردبررسی قرار دهد. یافته ها نشان می دهد که هم زمان با اواخر قرن ۱۸ م و اوایل قرن ۱۹ م، دو قدرت ایران قاجار و روسیه تزاری، بخشی از منافع خود را در قفقاز جنوبی جستجو می کردند. بدین ترتیب روس ها به بهانه معاهده گئورگی وسک و حمایت از خاندان باگراتونی و قاجارها با هدف احیای مرزهای حکومت صفوی، سرکوب قدرت های مرکزگریز محلی و حمایت دودمان زیاداوغلی، عازم قفقاز شدند. هر بار با حمایت یکی از این دو قدرت فرامحلی، توازن قوا مابین دو حکومت محلی زیاداوغلی و باگراتونی بر هم زده شد و سرنوشت اراضی تحت اختیارشان پی درپی متحول گشت و درنهایت با تصرف گنجه توسط روس ها، این تصادم و رقابت به پایان رسید.

کلیدواژه ها:

زیاداوغلی ، باگراتونی ، گنجه ، گرجستان ، قاجار ، روسیه تزاری