ارزیابی فقهی حکم شوخی به دروغ در دیدگاه امامیه

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 37

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JWD-3-5_002

تاریخ نمایه سازی: 26 خرداد 1403

چکیده مقاله:

هنگامی که شوخی مشتمل بر عناوین حرامی همچون دروغ، کوچک شمردن و توهین قرار نگیرد، مورد تایید شرع می باشد. حکم شوخی به دروغ مورد تفاوت دیدگاه فقیهان امامیه قرار گرفته است که در صورت صدق عنوان گناه کبیره دروغ، در ابواب گوناگون فقهی همچون عدالت حاکم شرع، قاضی، شهود و... تاثیرگذار است. نوشتار حاضر به این پرسش پاسخ می دهد که آیا شوخی به دروغ جایز است یا مندرج تحت ادله حرمت دروغ قرار گرفته و حرام می باشد. مسئله مزبور را می توان به دو نحوه تصور و ارزیابی نمود و به حکم شرعی آن دست یافت: نخست آنکه دروغ به شوخی با انگیزه شوخی و بدون قصد مدلول کلام باشد و دوم آنکه گوینده مدلول کلام را قصد نماید. پژوهش حاضر به شیوه توصیفی تحلیلی سامان یافته و از ابزار کتابخانه ای بهره جسته است. برایند نوشتار حاضر با بررسی و ارزیابی دیدگاه ها و ادله مربوط به مسئله شوخی به دروغ، این است که چنانچه قرائن حالیه یا مقالیه نوعیه، مبتنی بر مقام شوخی در کلام وجود داشته باشد، مندرج تحت ادله حرمت کذب قرار نمی گیرد و شوخی جایز است.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

احمد صابری مجد

دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران (دانشکدگان فارابی)

علی جعفری

استادیار دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران

علی اکبر ربیعی

دانشجوی دکتری فقه و حقوق و جزای دانشگاه شهید مطهری

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آشتیانی، محمدحسن بن جعفر، کتاب القضاء، قم، زهیر، ۱۳۸۳ش ...
  • ابن داود حلی، تقی الدین حسن بن علی، کتاب الرجال، ...
  • ابن شهرآشوب مازندرانی، ابوجعفر رشیدالدین محمد بن علی، معالم العلماء ...
  • ابن غضائری، ابوالحسین احمد بن حسین بن عبیدالله بن ابراهیم ...
  • ابن منظور افریقی مصری، ابوالفضل جمال الدین محمد بن مکرم، ...
  • انصاری، مرتضی بن محمدامین، کتاب المکاسب، قم، کنگره جهانی بزرگداشت ...
  • ایروانی نجفی، علی بن عبدالحسین، حاشیه المکاسب، قم: کتبی نجفی، ...
  • بحرانی، یوسف بن احمد، الدرر النجفیه من الملتقطات الیوسفیه، قم، ...
  • برقی، ابوجعفر احمد بن ابی عبدالله، کتاب الرجال، تهران، دانشگاه ...
  • تبریزی، جواد بن علی، منهاج الصالحین، قم، مدین، ۱۴۲۶ق ...
  • توحیدی تبریزی، محمدعلی، مصباح الفقاهه فی المعاملات، تقریر مباحث سیدابوالقاسم ...
  • جمعی از پژوهشگران، موسوعه الفقه الاسلامی طبقا لمذهب اهل البیتŒ، ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن، هدایه الامه الی احکام الائمهŒ، ...
  • حسینی روحانی، سیدمحمدصادق، منهاج الفقاهه، چاپ پنجم، قم، انوار الهدی، ...
  • حسینی عاملی، سیدمحمدجواد بن محمد، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد ...
  • خرازی، سیدمحسن، البحوث الهامه فی المکاسب المحرمه، قم، در راه ...
  • دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، ...
  • راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، تهران، ...
  • رشتی، حبیب الله بن محمدعلی، غایه الآمال فی شرح المکاسب ...
  • صدوق، محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه ...
  • طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم بن عبدالعظیم، العروه الوثقی، تهران، چاپخانه حدید، ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد، مجمع البحرین، بی جا، بی نا، ...
  • طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن، اختیار معرفه الرجال المعروف برجال ...
  • طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن، الفهرست، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ...
  • طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن، رجال الطوسی، قم، دفتر انتشارات ...
  • علامه حلی، ابومنصور جمال الدین حسن بن یوسف بن علی ...
  • فتال نیشابوری، محمد بن حسن، روضه الواعظین، ترجمه و حاشیه ...
  • فراهیدی، ابوعبدالرحمن خلیل بن احمد، کتاب العین، بی جا، بی ...
  • فیض کاشانی، محمدمحسن بن شاه مرتضی، کتاب الوافی، قم، عطر ...
  • کاشف الغطاء، جعفر بن خضر مالکی،کشف الغطاء عن مبهمات الشریعه ...
  • کرکی عاملی (محقق ثانی)، علی بن حسین، جامع المقاصد فی ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، قم، دار الحدیث، ۱۴۲۹ق ...
  • مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه ...
  • مقری فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، انوار الفقاهه، قم، مدرسه الامام علی بن ...
  • موسوی خمینی، سیدروح الله، المکاسب المحرمه، قم، موسسه تنظیم و ...
  • موسوی خویی، سیدابوالقاسم، مصباح الفقاهه، تقریر محمدعلی توحیدی تبریزی، قم، ...
  • موسوی خویی، سیدابوالقاسم، معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواه، ...
  • موسوی سبزواری، سیدعبدالاعلی، مهذب الاحکام فی بیان الحلال و الحرام، ...
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن، قوانین الاصول، تهران، مکتبه العلمیه ...
  • ناصری، حسین، «احکام فقهی کذب و خلاف واقع نمایی در ...
  • نجاشی اسدی کوفی، ابوالعباس احمد بن علی بن احمد بن ...
  • نجفی، محمدحسن بن باقر، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ...
  • نراقی، ملااحمد بن محمدمهدی، عوائد الایام فی بیان قواعد الاحکام ...
  • وحید خراسانی، حسین، منهاج الصالحین، قم، مدرسه الامام باقر العلوم‰، ...
  • ورام بن ابی فراس مالکی اشتری، ابوالحسین مسعود بن عیسی، ...
  • نمایش کامل مراجع