رده شناسی ترتیب واژه ها در دو گونه غربی و شرقی زبان گیلکی

گیلکی که از شاخه شمال غربی زبان های ایرانی است، دارای دو گونه شرقی و غربی است که با هم تفاوت هایی دارند و در مواردی فهم متقابل را دشوار می کند. پژوهش حاضر، در چهارچوب رده شناسی زبان، به بررسی تفاوت ها و شباهت های این دو گونه زبانی از نظر ترتیب واژه ها و توالی ارکان جمله و مقایسه آنها پرداخته است. گیلکی رشت نماینده گونه غربی و گیلکی لاهیجان نماینده گونه شرقی در نظر گرفته شده و بیست­وچهار مولفه ترتیب واژه ها در چهارچوب نظری گرین برگ (۱۹۶۶) با توجه به مولفه های همبستگی درایر (۱۹۹۲) و با الگوگیری از دبیرمقدم (۱۳۹۲) جداگانه بررسی و با یکدیگر مقایسه شده است. داده های گویشی با مصاحبه مستقیم و ضبط صدای گویشوران گردآوری شده است. یافته های پژوهش حاکی است که دو گونه بررسی­شده با وجود یکسانی الگوی کلی ترتیب واژه ها، در سه مولفه با یکدیگر تفاوت های جزئی دارند؛ «نوع حرف اضافه»، «توالی صفت و مبنای مقایسه»، و «فعل اصلی و فعل کمکی زمان- نمود».

کلیدواژه ها:

رده شناسی ، ترتیب واژه ها ، همبستگی ، گیلکی لاهیجان ، گیلکی رشت