امکان سنجی سرایت احکام اماکن مقدس به مقادیر توسعه یافته

در آیات و روایات اسلامی برخی از اماکن دینی مانند شهر مکه، مسجدالحرام و مسجدالنبی از قداست و احکام خاصی برخوردار است؛ مثلا مکلفی که غسل بر او واجب شده مجاز نیست بدون طهارت به این دو مسجد وارد شود یا متمتع پس از اتمام اعمال عمره تمتع، مطلقا یا در فرض خوف فوت حج نباید از شهر مکه خارج شود. باید توجه داشت که این اماکن مقدس در طول تاریخ و گذر زمان با توسعه و تحول همراه بوده و مساحت و محدوده آنها افزایش یافته است. از اینرو ترتب احکام مختص به این مکان ها بر محدوده افزایش یافته آنها محل تردید است. این تردید باعث شده تا برخی از فقها احکام اختصاصی این مکان ها را فقط بر محدوده قدیم آن جاری بدانند و برخی دیگر معتقد شوند، توسعه تاثیری بر ترتب حکم شرعی ندارد. نتایج حاصل از این تحقیق، که به صورت کتابخانه ای و نرم افزاری و با تحلیل ادله صورت گرفته، حاکی از این است که توسعه اماکن مقدس تاثیری بر حکم مختص به این مکان ها ندارد و در این باره حق به جانب فقیهانی است که معتقدند: «مادامی که عرفا عنوان بر محل توسعه یافته از این مکان ها صادق است، حکم شرعی مترتب می شود».

کلیدواژه ها:

توسعه ، قدیم ، جدید ، مسجدالحرام ، مکه