زمینه های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی گسترش مناظرات در عصر اول خلافت عباسیان ۱۳۲-۲۲۷ق

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 55

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JTJZ-2-4_005

تاریخ نمایه سازی: 1 خرداد 1403

چکیده مقاله:

چکیدهمناظره، از زمان پیامبر(ص) در سرزمین های اسلامی رواج داشت و یکی از مظاهر تمدن و شاخصه های حکومت خلفای عصر اول عباسی(۱۳۲-۲۲۷ق) به ویژه مامون، هفتمین خلیفه عباسی به شمار می رود. بی‎تردید مناظرات از عوامل مهم دوره اوج نهضت ترجمه و پیشرفت بیت الحکمه بوده است. همچنین سیاست فرهنگی عباسیان در دوران استفاده از قدرت نرم در مقابله با امامان((ع))، موجب ترجمه متون گوناگون علمی به زبان عربی شد و حلقه های بحث و اندیشه و پژوهش علمی رونق گرفتند. روح این مناظره ها متاثر از حضور مستقیم و غیرمستقیم خلیفه بود. مناظره ها با اهداف متعددی برگزار می شد و خلفا در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، از دستاورد مناظرات بهره می جستند. این پژوهش، با روش توصیفی تحلیلی، به طرح این سئوال می پردازد که زمینه های موثر اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در مناظرات کلامی عصر اول خلافت عباسیان کدامند؟ مدعا این است که با مهاجرت و تبادلات تجاری، شرایط خوبی برای تضارب آرا فراهم گردید و موجب بالندگی اندیشه های قبلی و از سوی دیگر، عامل پیدایش مسائل نوین اعتقادی و پویایی مناظرات، شکل گیری و یا رشد فرق مختلف شد و با پایان فتوحات، فعالیت اقتصادی مسلمانان توسعه پیدا کرد و سپس همراه با تجارت، تعاملات فرهنگی از جمله مناظره افزایش یافت.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: علم کلام ، مناظرات ، نهضت ترجمه ، مامون عباسی

نویسندگان

سهیلا خوانساری

دانش آموخته دکتری تاریخ اسلام از دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، دبیر تاریخ در آموزش و پرورش اصفهان.

هومان محمدی شرف آباد

دانش آموخته دکتری تاریخ اسلام از دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، مدیر بنیاد ایران شناسی شعبه یاسوج.