تحلیل توزیع فضایی کاربری های زمین شهری در شهر اهواز مطالعه موردی: منطقه سه

یک شهر چیزی جزء مجموع کاربری هایش نیست و یکی از اهداف هر برنامه ریز شهری، ساماندهی الگوی توزیع کاربری های مختلف شهر است. از این رو، این تحقیق با هدف تحلیل فضایی الگوی پراکنش کاربری های زمین در منطقه سه شهر اهواز انجام شده است. این مطالعه از لحاظ هدف کاربردی و از لحاط روش توصیفی است. مقیاس مطالعه سطوح منطقه، ناحیه و محله را شامل می شود. شیوه گردآوری داده ها، کتابخانه ای- اسنادی می باشد. برای بررسی تمرکز، تراکم، فشردگی، ترکیب، پیوستگی، پراکندگی، جهت و مرکزیت و خود همبستگی فضایی از شاخص های فشردگی، تمرکز هیرشمن- هرفیندال، گسستگی، تنوع سیمپسون، آنتروپی و روش های تراکم زمین شاخته شده، تحلیل نزدیکترین همسایه، جهت توزیع و رگرسیون وزنی جغرافیایی در نرم افزار ArcGIS استفاده شده است. یافته های حاصل از محاسبات نشان داد که سرانه موجود کاربری ها به میزان ۱۲ مترمربع از سرانه استاندارد بیشتر است. ناحیه ۲ دارای بیشترین تراکم و فشردگی است؛ در حالی که ناحیه ۳ کم ترین تراکم و بیشترین پراکندگی را دارد. با وجود این، ناحیه ۳ از ترکیب، تنوع، تمرکز و پیوستگی بیشتری از کاربری ها در مقایسه با سایر نواحی برخوردار است. توزیع ۴۶ درصد از کاربری ها به-صورت بسیار خوشه ای بوده است. جهت گیری کاربری ها در مرکز منطقه مطلوب بوده و این جهت گیری موجب جذب جمعیت در مرکز منطقه شده است. نتیجه این که نواحی منطقه سه شهر اهواز در شاخص های توزیع کاربری های زمین در سطوح متفاوتی قرار دارند و از این نظر نیازمند ایجاد طرح ساماندهی کاربری اراضی محلی است.

کلیدواژه ها:

تحلیل فضایی ، الگوی توزیع ، کاربری زمین ، سیستم اطلاعات جغرافیایی ، شهر اهواز