بازشناسی تاریخی وجوه ملی گرایی در قالی های تصویری عصر پهلوی

چکیده قالی های تصویری که در عصر قاجار قابلیت های خود را برای انعکاس سویه های مختلف تجدد ازجمله مفهوم ملی گرایی نشان داده است در عصر پهلوی هم منعکس کننده وجوه دیگری از این مفهوم است. هدف از این پژوهش شناخت وجوه متنوع مفهوم ملی گرایی در قالی های تصویری عصر پهلوی است و سوال اصلی پژوهش آن است که وجوه ملی گرایانه منعکس شده بر قالی های تصویری عصر پهلوی دارای چه مشخصه ها و دلالت هایی است؟ روش پژوهش، کیفی و از نوع تاریخی تطبیقی است. یافته های پژوهش بیانگر آن است که مفهوم ملی گرایی در پیکره مطالعاتی، متاثر از وجه مرکب سه گانه جغرافیایی، باستان شناسی و درمانی و نیز وجه انشایی متاثر از اشعار و شعارهای رایج و  همچنین وجه پیشینه جویی، در مفاخر و مشاهیر علم و ادب است که در دو وجه اول با مفهوم شاه، سلطنت و گاه مذهب پیوندی مستقیم دارد و وجه پادشاهانه آن برجسته می شود و در مفهوم آخر، این پیوند بیشتر مفهومی میهنی به خود می گیرد. از دیگر سو، یافته ها بیانگر تاثیر نهادهای نوین آموزشی و فرهنگی در پیکره مطالعاتی است و مشخص می شود که استفاده از نشان شیر و خورشید به عنوان نشانی ملی گرایانه، با توجه زمینه مورد استفاده از آن دارای وجوه هویتی، دولتی و مردمی در قالی های تصویری است. از دیگر نتایج این پژوهش وجود ارتباطی پایاپای، بین نقش و کتیبه های قالی های ملی گرایانه با تحولات عصر پهلوی به نحو هم زمانی و با تحولات عصر قاجار به شکل درزمانی است. به طور کلی می توان گفت بازشناسی تاریخی ملی گرایی در پیکره مطالعاتی وابسته به درک رابطه در هم تنیده ای است که بین نهاد های نو بنیاد در عصر پهلوی و زمینه های اجتماعی آن وجود داشته است.

کلیدواژه ها:

Mother land ، Nationalism ، Pahlavi Era ، Pictorial Rugs ، The Lion and Sun Emblem ، ملیگرایی ، قالی های تصویری ، پهلوی ، مام وطن ، شیر و خورشید