نقدی بر دیدگاه محمد مجتهدشبستری در انکار واقع نمایی گزاره های معاد در قرآن کریم

واقع نمایی به معنای نشان دادن وجود عینی اشیاء در خارج از ادراک ماست. این نظریه در خصوص گزاره های دینی قرآنی، از مسائل چالش برانگیز در دهه های اخیر بوده است. درحالی که واقع نمایی گزاره های معاد به جهت عدم تحقق بالفعل، مورد تردید و انکار برخی از متفکران قرار گرفته، فیلسوفان مسلمان قضایای مربوط به معاد را در عین واقع نمایی، از سنخ حقایق صادق می دانند که البته قابلیت تحقق تجربی ندارد بلکه به تناسب قضایای فلسفی، قابل تحلیل عقلی و ارجاع به علم حضوری است. اما تجربه گرایان، اثبات پذیری و واقع نمایی گزاره های دینی را مورد مناقشه قرار داده و مجتهدشبستری با وجود اعتقاد به خدا، منکر واقع نمایی گزاره های مربوط به معاد در قرآن است. بنابراین سوال اصلی این است که دیدگاه مجتهدشبستری در انکار واقع نمایی چیست و چگونه تحلیل می شود؟ این پژوهش ضمن نقد دیدگاه مجتهدشبستری با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی و اثبات واقع نمایی گزاره های معاد در قرآن می پردازد. نتایج حاکی از این پژوهش این است که گزاره-های معاد در قرآن با توجه به این که از نوع گزاره های تجربی نیست و از متکلم حکیم صادر شده باید با معیار متناسب خود سنجیده شود. همچنین گزاره های موجود در قرآن با صراحت، واقع نمایی آیات مربوط به معاد را به اثبات می رساند.

کلیدواژه ها:

واقع نمایی ، صدق ، گزاره های معاد ، قرآن کریم ، معرفت بخشی ، مجتهدشبستری