بررسی و تبیین قتل های ناموسی و سیاست جنایی پوپولیستی از منظر حقوقی و جامعه شناسی

جرایم ناموسی یک هنجار اجتماعی است که در جوامع امروزی با وجود تغییرات گوناگون و عمیق در ابعاد مختلف زندگی اجتماعی، هنوز دست نخورده باقی مانده است. امروزه با قتل های ناموسی بر اساس سیاست های جنایی برخورد می شود. اما همانطور که می دانید، سیاست جنایی پوپولیستی در مورد فشارهای ناشی از یک اتفاق جنایتکارانه یا در مورد برخی نهادهای سیاسی-حزبی حاکم، واکنش های احساسی و موقتی دارد. از این رو، این پژوهش با هدف بررسی تاثیر همزمان ساختارهای اجتماعی و فرآیندهای یادگیری بر روی نگرش نسبت به قتل های ناموسی و نیز برای توصیف و تحلیل مطالعات انجام شده در راستای مبانی و پیامدهای مهم ترین مفاهیم سیستم های کیفری جدید، انجام شده است. این پژوهش به صورت مقطعی و با استفاده از روش پیمایش انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شده شامل تعدادی مرد و زن بالای ۱۸ سال در شهر تهران بودند که از این تعداد ۱۷۳ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. داده های لازم با استفاده از پرسشنامه جمع آوری شدند. چارچوب نظری در این پژوهش، ساختار اجتماعی مربوط به نظریه یادگیری اجتماعی توسط رونالد آکرز بوده است. نتایج توصیفی تحقیق حاکی از این هستند که یک پنجم پاسخگویان نسبت به قتل های ناموسی نگرش مثبتی داشته اند (۶/۲۷ درصد مردان و ۵/۳ درصد از زنان)، در حالی که نگرش ۲/۳۸ درصد (۲۸/۱ درصد مردان و ۵۵/۶ درصد از زنان) آنها نسبت به قتل های ناموسی نگرش منفی داشته اند. نتایج تحلیل رگرسیون نشانگر این است که متغیر یادگیری اجتماعی قوی ترین و مهم ترین پیش بینی گر مستقیم در مورد نگرش مثبت نسبت به قتل های ناموسی است. از میان عوامل ساختاری، متغیرهایی مانند احساس نابرابری جنسیتی، پذیرش باورهای مردسالارانه و پایبندی به باورهای مذهبی سنتی به ترتیب از مهم ترین پیش بینی گر های نگرش مثبت نسبت به قتل های ناموسی بوده اند. تاثیر متغیرهای ساختار اجتماعی بر روی نگرش نسبت به قتل ناموسی توسط متغیرهای یادگیری اجتماعی انجام می شود. همچنین مشخص شد که پوپولیسم جنایی در مورد سیاست جنایی می تواند پیامدهایی از جمله قانون گذاری احساسی، ضمانت اجرای نامناسب کیفری، نادیده گرفتن اصول اولیه مجازات، تسریع در رسیدگی به منظور جلب رضایت افکار عمومی را در پی داشته و منجر به تضییع حقوق افراد شود.