انتقال تجارب فراگیران پزشکی عمومی در دروس علومپایه به اعضای هیات علمی دانشکده پزشکی اصفهان

مقدمه : نظارت و ارزشیابی اساتید، برای ارزیابی تدریس مورد استفاده قرار می گیرد زیرا بخش اصلی هر تدریس خوب ، ارزشیابی روش به کار گرفته شده است . هیچ برنامه ای نمی تواند بدون ارزشیابی مدرس و برنامه درسی به طور معناداری بهبود پیدا کند. مهم ترین مانع اجرای موثر برنامه درسی ، عدم توافق بر سر ملاک های ارزیابی تدریس و دشواری جمع آوری اطلاعات درباره فرایند و نتایج تدریس و در نتیجه پاداش دهی به آن ، و وجود این نگرش غلط که هر فرد متخصص در یک حوزه ، استاد خوب و قوی هم هست . برخورد منفعلانه با طرح دوره و عدم کارشناسی مستمر آن ، بازخورد ناقص یا غلط یا مبتنی بر تعارف با وظایف اساتید موجب عدم تحقق مهم ترین هدف ارزشیابی که اصلاح و بهبود بر اساس نتایج نظارت و ارزشیابی است ، می شود. استفاده از نظرات دانشجویان ، متداول ترین روش برای ارزیابی است زیرا که بهتر از هر فردی به طور مستقیم یا غیرمستقیم در جریان تدریس مطالب درسی قرار می گیرند. آنها به روش های مختلفی ازجمله پاسخ به سوال های باز، پرسشنامه های بسته پاسخ ، و مصاحبه فردی و گروهی ، تدریس اساتید را ارزشیابی می کنند. اساتید باید کاملا از نتایج نظرات دانشجو مطلع شوند، ضمن اینکه نباید ارزشیابی استاد به دیدگاه های کلی دانشجویان محدود شود زیرا ممکن است کارایی لازم را نداشته باشد. این مطالعه به طراحی ، اجرا و ارزشیابی انتقال تجارب فراگیران در دروس علوم پایه به استادان دانشکده پزشکی اصفهان پرداخته است .روش اجرا: این مطالعه ارزشیابی با رویکرد کیفی در دفتر توسعه آموزش دانشکده پزشکی در سه مرحله انجام شد. مرحله اول تجارب و دیدگاه های مثبت و منفی دانشجویان در اواسط هر نیم سال طی مصاحبه گروهی با نمایندگان دانشجویان ، نماینده مشاورین جوان دانشکده و ده نفر از دانشجویان دریافت شد. مصاحبه با سوال های سازمان یافته آغاز و بر اساس پاسخ های مشارکت کنندگان ، به سمت سوالات پیگیر، مستقیم و غیرمستقیم هدایت گردید. مصاحبه ها با رضایت اعضای جلسه ضبط و پیاده شد. نتایج ، دسته بندی و به تفکیک هر استاد به دو شکل بدون نام و با نام آماده گردید. برای رعایت اعتمادو اطمینان ، نتایج مجددا در اختیار چند دانشجو قرار گرفت تا صحت و سقم آنها تایید شود. مرحله دوم اقدامات مناسب برای انتقال تجارب فراگیران به استادان طراحی و اجرا شد. گزارش محرمانه مکتوب بدون نام به رییس دانشکده ، معاون آموزشی دانشگاه ، کمیته برنامه درسی ، شورای هر گروه ، و گزارش کلی شایع ترین دغدغه های دانشجویان در شورای معاونین دانشکده ، شورای مدیران گروه های دانشکده و شورای آموزش دانشگاه ارسال گردید. در مرحله سوم ، بنا به تقاضای مدیران گروه ها، ارسال گزارش با نام ، محرمانه و چاپی در پاکت سربسته با ارائه حضوری و مستقیم به تفکیک هر درس و مدرس به مدیرگروه انجام شد. این تجارب به طور محرمانه به مدرسان توسط مدیران گروه ها در جلسات خصوصی ارائه گردید. مرحله چهارم پیامدهای مطلوب و نامطلوب حاصل از اقدامات استخراج گردید. برای این منظور مصاحبه مجزا با مدیران گروه ها به طور انفرادی انجام و یادداشت برداری شد و در نهایت ، مفهوم اصلی جملات معنی دار به صورت کد استخراج و در حیطه های نقاط قوت ، ضعف و پیشنهادات ، دسته بندی گردید.یافته ها: تجارب و دیدگاه های مثبت و منفی دانشجویان با استفاده از مصاحبه گروهی به تفکیک استادان دریافت گردید. این جلسات با شروع برنامه ملی پزشکی عمومی در مهر ۹۶ آغاز و در ۱۰ جلسه با حضور ۱۲۵ دانشجو به صورت : ترم مهر ۹۶، یک جلسه با دانشجویان ترم اول ؛ ترم بهمن ۹۶ با دانشجویان ترم اول و دوم ؛ ترم مهر ۹۷ با دانشجویان ترم اول تا سوم و ترم بهمن ۹۷ با دانشجویان ترم اول تا چهارم برگزار گردید. این تجارب علاوه بر اینکه به تفکیک ۴۲ استاد در ۸ گروه به طور محرمانه به ایشان گزارش شد، به دلیل رعایت محرمانگی در یک دسته بندی کلی نیز تحت عنوان تجارب منفی دانشجویان در دوره علوم پایه به تفکیک ۵ حیطه طرح درس ، منابع و محتوا، روش تدریس و مدیریت کلاس استخراج گردید.بحث و نتیجه گیری : شفاف سازی وضعیت تدریس هیات علمی برای مدیران گروه های آموزشی ، آگاه نمودن ایشان از مشکلات و نقاط ضعف تدریس و ترغیب ایشان به بهبود روش های یاددهی و یادگیری، ترغیب ایجاد هماهنگی بین مدرسان مختلف یک درس ، تعامل مستمرو سازنده EDO با دانشجویان و ایجاد منبع و مرجع مطمئن برای دریافت انتقادات و پیشنهادات شان از نقاط قوت این مطالعه می باشد. مشکلات پایش و ارزشیابی دقیق و عینی تدریس به علت رعایت حریم استاد در کلاس ، کمبود فرهنگ نقدپذیری در بعضی هیات علمی ، نقص در نحوه ارائه بازخورد علمی به مدیران و اعضای هیات علمی ، کمبود فرهنگ شفاف سازی و برخورد همراه با رودربایستی در سیستم از نقاط ضعف و محدودیت ها بود. پیشنهاد می شود ارزیابی با دقت کامل صورت پذیرد زیرا اندکی سهل انگاری می تواند نتایج غیردقیقی به دست بدهد که بعضا اثر معکوس بگذارد. همچنین نتایج ارزیابی ها حتما راستی آزمایی شود.